Abonneer je op e-wijzer
onze nieuwsbrief

Archief
Volg ons! Facebook Twitter

De discussie verdiepen

Volgens ervaringswerker Maurice Levano kunnen we onze winstpunten versterken en weerstanden overwinnen door voorbij te gaan aan clichés rondom ervaringsdeskundigheid. Volgens hem zijn uitspraken over zijn beroep vaak oppervlakkig, zo beschreef hij in een artikel voor het Maandblad Geestelijke volksgezondheid. 'Willen we serieus worden genomen, dan moeten we de discussie verdiepen.’ Hij nodigt je daarom uit om mee te denken over clichés omtrent ervaringsdeskundigheid.

Download het artikel van Maurice Levano
Klik op een onderwerp hieronder.
De ervaringsdeskundige lost alles op

Regelmatig verschijnen er binnen de GGz nieuwe toverwoorden die een bepaald probleem moeten oplossen: ACT, evidence based werken, strength-based models. Volgens Maurice is er echter nog steeds weinig bekend over wat nou echt helpt bij bijvoorbeeld het
herstel van een psychose of het omgaan met stemmen.

Hij pleit er daarom voor om realistische verwachtingen te hebben over het het inzetten van ervaringswerkers. Het beroep moet zich ontwikkelen en er moet duidelijkheid ontstaan over wat de ervaringsdeskundige kan, maar ook wat die niet kan. De duurzaamheid moet gewaarborgd worden door door opleidingen (TOED, GEO, SPW+, SPH+, Anoiksis-trainingen, HEE),
intervisiebijeenkomsten (Landelijk Platform ED, Arkin Platform ED) en onderzoek.'

Reacties:
Anna: 'Samenwerken'
Ik kan mij heel goed vinden in de tekst van Gerie. Ik ben heel enthousiast over de manier waarop mijn organisatie mij laten groeien in de luwte. Het zou te gek zijn als ik alles op kon lossen. In een FACT team heeft de ervaringswerker ( zo noem ik mij nu toch liever omdat ik deskundig nogal pedant vind overkomen in mijn geval, zo kort nog werkzaam.) zijn eigen plek en zijn eigen expertise. Juist de samenwerking met de collega's, de uitwisseling, het aanvullen, corrigeren maakt dat betere begeleiding naar herstel geboden kan worden. Het is voor mij belangrijk dat uit het beleid blijkt dat er een gefundeerde visie op herstelgericht werken is en dat er actief en tastbare, aandacht voor is op de werkvloer omdat iedereen voelt dat het een goede weg is. Sluit wel aan bij wat Gerie noemt 'een compleet proces'.
19 juni 2012
Rianne Maas: 'Luisterend oor en advies geven'
Een ervaringsdeskundige is niet iemand die alles oplost, maar wel een luisterend oor en begrip hebben voor andersmans situatie. Vaak heeft die ander aan een "half woord" genoeg om zijn of haar probleem uit te leggen.

Een ervaringsdeskundige kan tevens hem of haar de weg wijzen waar hij of zij het beste terecht kan om meer respons te krijgen voor hun probleem. Dus een advies die praktisch gericht is.
16 januari 2012
Gerie: 'Ervaringswerkers aannemen is compleet proces'
Het is zeker een fout te denken dat het aannemen van een ervaringswerker vanzelf tot succes zal leiden. Het Trimbos instituut kwam onlangs met een publicatie dat de relatie ervaringsdeskundigheid en herstel niet vanzelfsprekend is.
http://www.trimbos.nl/nieuws/trimbos-nieuws/relatie-ervaringsdeskundigheid-en-herstel-nog-niet-vanzelfsprekend
"Een veelvoorkomende valkuil is dat men start met de aanstelling van ervaringsdeskundigen, voordat duidelijk is welke rol zij gaan vervullen en wat hun positie is ten opzichte van de bestaande zorg. Ook worden ervaringsdeskundigen soms in het diepe gegooid, omdat er geen ondersteuning voor hen geregeld is."
"Allereerst moeten ervaringsdeskundigen de ruimte krijgen om een visie op herstel en ervaringsdeskundigheid te ontwikkelen. Het management kan in de beginfase vooral geld en ruimte beschikbaar stellen om dit proces te faciliteren. Na een ontwikkeling in de luwte, moet er vanuit de organisatie op alle niveaus actief gewerkt worden aan de verspreiding van de visie, het creëren van draagvlak en het stimuleren van concrete activiteiten."
Het aannemen van ervaringswerkers is meer dan het plaatsen van een vacature. Er is een cultuuromslag bij de organisatie nodig en daarvoor moet ook de tijd worden genomen.
21 december 2011
Ervaringswerkers aannemen is compleet proces
Het is zeker een fout te denken dat het aannemen van een ervaringswerker vanzelf tot succes zal leiden.
Ervaringswerkers aannemen is compleet proces
Het is zeker een fout te denken dat het aannemen van een ervaringswerker vanzelf tot succes zal leiden. Het Trimbos instituut kwam onlangs met een publicatie dat de relatie ervaringsdeskundigheid en herstel niet vanzelfsprekend is.
http://www.trimbos.nl/nieuws/trimbos-nieuws/relatie-ervaringsdeskundigheid-en-herstel-nog-niet-vanzelfsprekend
"Een veelvoorkomende valkuil is dat men start met de aanstelling van ervaringsdeskundigen, voordat duidelijk is welke rol zij gaan vervullen en wat hun positie is ten opzichte van de bestaande zorg. Ook worden ervaringsdeskundigen soms in het diepe gegooid, omdat er geen ondersteuning voor hen geregeld is."
"Allereerst moeten ervaringsdeskundigen de ruimte krijgen om een visie op herstel en ervaringsdeskundigheid te ontwikkelen. Het management kan in de beginfase vooral geld en ruimte beschikbaar stellen om dit proces te faciliteren. Na een ontwikkeling in de luwte, moet er vanuit de organisatie op alle niveaus actief gewerkt worden aan de verspreiding van de visie, het creëren van draagvlak en het stimuleren van concrete activiteiten."
Het aannemen van ervaringswerkers is meer dan het plaatsen van een vacature. Er is een cultuuromslag bij de organisatie nodig en daarvoor moet ook de tijd worden genomen.
ML: 'Reactie op Gerie'
Gerie schreef het volgende:
Ervaringswerkers aannemen is compleet proces
Het is zeker een fout te denken dat het aannemen van een ervaringswerker vanzelf tot succes zal leiden.
Klik hier voor de volledige reactie.
Er is een tijd geweest dat de ervaringsdeskundigen werden gehypet. Ze beloofden instant succes. Dit was ca. 5 jaar geleden. Er is in die tijd veel veranderd en er zijn veel ed's bij gekomen. Er zijn nu opleidingen op mbo, hbo en cursorisch niveau. Er zijn veel plekken die ed'heid inzetten, al dan niet betaald. Er wordt onderzoek gedaan vanuit de HVA en het Trimbos. Ik heb het idee dat de hype wat minder is, maar kan het fout hebben.
Wel vraag ik me af waar het uiteindelijk heengaat met het beroep Ervaringsdeskundige. Worden we uiteindelijk ingezet als vrijwilligers - gezien de huidige crisis geen onzin - of blijven we naast de hulpverlener en naast de patient staan, als baan?

Dat gezegd hebbende, wil ik reageren op de inhoud van het Trimbos onderzoek. Ik herken veel. Wat ik belachelijk vind is dat ed's worden aangenomen die geen visie op herstel/ed'heid hebben. Die ontwikkeling in de luwte = je herstel waardoor je uberhaupt het werk kan doen. Het zijn de jaren dat je boven je ziektebeeld bent uitgekrabbeld. Ik zie soms mensen die twee jaar na hun eerste psychose al aan de slag gaan als ed - dit is in mijn ogen veel te snel! Rouwverwerking kost tijd, inzicht in ontstaan van klachten kost tijd, verwerken wat de les was die je moest leren kost tijd. Na twee jaar was ik in elk geval nog niet zo stabiel dat ik - ik zeg maar wat - me altijd relaxt voelde als ik uitging, laat staan om met psychiatrisch patienten die hetzelfde hebben als jij te werken.

Het Trimbos rept van een cultuuromslag. Hoe ziet deze eruit? Is dit niet de cultuuromslag van het medisch model naar een ander, menselijk, model? Of beperkt deze cultuuromslag zich tot: "ed's zijn goede werknemers van wie wij wat kunnen leren". Waar moet de cultuur in de organisatie precies in omslaan, en waarom?
13 januari 2012
Reactie op Gerie
Er is een tijd geweest dat de ervaringsdeskundigen werden gehypet. Ze beloofden instant succes. Dit was ca. 5 jaar geleden.
Reactie op Gerie
Er is een tijd geweest dat de ervaringsdeskundigen werden gehypet. Ze beloofden instant succes. Dit was ca. 5 jaar geleden. Er is in die tijd veel veranderd en er zijn veel ed's bij gekomen. Er zijn nu opleidingen op mbo, hbo en cursorisch niveau. Er zijn veel plekken die ed'heid inzetten, al dan niet betaald. Er wordt onderzoek gedaan vanuit de HVA en het Trimbos. Ik heb het idee dat de hype wat minder is, maar kan het fout hebben.
Wel vraag ik me af waar het uiteindelijk heengaat met het beroep Ervaringsdeskundige. Worden we uiteindelijk ingezet als vrijwilligers - gezien de huidige crisis geen onzin - of blijven we naast de hulpverlener en naast de patient staan, als baan?

Dat gezegd hebbende, wil ik reageren op de inhoud van het Trimbos onderzoek. Ik herken veel. Wat ik belachelijk vind is dat ed's worden aangenomen die geen visie op herstel/ed'heid hebben. Die ontwikkeling in de luwte = je herstel waardoor je uberhaupt het werk kan doen. Het zijn de jaren dat je boven je ziektebeeld bent uitgekrabbeld. Ik zie soms mensen die twee jaar na hun eerste psychose al aan de slag gaan als ed - dit is in mijn ogen veel te snel! Rouwverwerking kost tijd, inzicht in ontstaan van klachten kost tijd, verwerken wat de les was die je moest leren kost tijd. Na twee jaar was ik in elk geval nog niet zo stabiel dat ik - ik zeg maar wat - me altijd relaxt voelde als ik uitging, laat staan om met psychiatrisch patienten die hetzelfde hebben als jij te werken.

Het Trimbos rept van een cultuuromslag. Hoe ziet deze eruit? Is dit niet de cultuuromslag van het medisch model naar een ander, menselijk, model? Of beperkt deze cultuuromslag zich tot: "ed's zijn goede werknemers van wie wij wat kunnen leren". Waar moet de cultuur in de organisatie precies in omslaan, en waarom?
Gerie: 'Visie op cultuuromslag'
ML schreef het volgende:
Reactie op Gerie
Er is een tijd geweest dat de ervaringsdeskundigen werden gehypet. Ze beloofden instant succes. Dit was ca. 5 jaar geleden.
Klik hier voor de volledige reactie.
Met "ontwikkeling in de luwte" wordt niet je eigen herstel bedoeld, maar de ontwikkeling van een herstelvisie voor de instelling waar je werkt. ED-werk is geen therapie voor jezelf. Hoe wil je vakkundig aan het herstel van anderen werken als je zelf nog niet herstelt bent? Bovendien, waarom zou een organisatie je een volledig salaris geven, als je niet volledig funcitioneert?Met luwte wordt bedoeld dat je niet lastig wordt gevallen met productiecijfers en prestatiequota's, maar dat je eerst de tijd krijgt te experimenteren en onderzoeken, om tot een herstelvisie te komen die voor de instelling en cliënten van nut is. Dat is maatwerk.
Het is zorgelijk dat ED-ers te vroeg worden aangenomen. Niet slechts omdat het voor henzelf niet goed is, of dat het niet goed is voor de zorg aan de cliënten, maar omdat ED-ers met argusogen worden gevolgd en werk van mindere kwaliteit door tegenstanders zal worden uitvergroot en als voorbeeld van amateurisme zal worden gebruikt. Het is zeer belangrijk dat ED-ers in staat zijn kwaliteit te leveren, en hun lotgenoot-status hebben geprofessionaliseerd.
Met cultuuromslag wordt bedoeld dat het beleid van de organisatie t.a.v. de zorg aan de cliënten niet van bovenaf komt, maar van onderaf. In plaats van een manager of psychiater die het zorgbeleid bepaalt en oplegt aan de werkvloer, is het de ED-er op de werkvloer die het zorgbeleid (mede-)bepaalt. Van top-down, naar bottom-up. Dat zijn organisaties niet gewend. Bovendien kan dit leiden tot strijd tussen ED en management. Een manager is verantwoordelijk voor financiële, facilitaire en personeelszaken, en daarnaast voor het inhoudelijke beleid. Bij de organisatie waar ik gewerkt heb, hadden ze de functie in tweeën gesplitst: De reguliere manager regelt de zakelijke kant, en de ED-manager was verantwoordelijk voor de inhoud van het beleid. Dit leidde bij enkele managers (een minderheid) tot conflicten. Hun functie werd ingeperkt en minder leuk. Van één manager weet ik dat deze moedwillig de ED-manager saboteerde en zwart maakte, simpelweg omdat de reguliere manager de oude volledige functie terug wilde. (Vanzelfsprekend riep en roept die manager steevast "De cliënt komt op de eerste plaats!" ;-)
De cultuuromslag zit hem in het evolueren van "bepalen wat goed is voor de cliënten" naar "de (ex-)cliënten bepalen wat voor hen is goed is" wanneer het over zorgbeleid van de instelling gaat.
Of de ED-er gezien de bezuinigingen slechts als vrijwilliger wordt ingezet, daarover maak ik me geen zorgen. Een ED-er is net zo essentieel voor de organisatie als de psychiater of de medewerker op de financiële administratie. Een ED is geen extraatje, maar een noodzakelijk onderdeel om te zorgen dat de organisatie goed functioneert. Hiermee bedoel ik dat de uitstroom (herstel) toeneemt en de instelling de zorgtaak goed kan vervullen. Hier zijn professionals voor nodig, opgeleid. Een lotgenoot die als amateur aan de slag gaat kan dat niet en zal hiermee meer schade dan heil brengen. Individuele cliënten hebben weliswaar baat bij zo'n ED-er, maar een beleid voor ALLE cliënten van een organisatie kan deze niet (mee-) creëren. 
Omdat ED een nieuwe ontwikkeling is, sluiten opleidingen en werk nog niet goed op elkaar aan. Vaak is het onduidelijk bij een organisatie wat de precieze functieinhoud is. Hier moet de ED-er, in de luwte, de kans krijgen invulling te geven aan zijn of haar functie, en bepalen wat de voorwaarden zijn om tot een succes te komen.
16 januari 2012
Met een opleiding verliest de ervaringsdeskundige zijn eigenheid


Nederland telt aardig wat opleidingen voor ervaringsdeskundigheid. Maar ‘opleiding’ en ‘ervaringsdeskundig’ ... is dat niet in tegenspraak met elkaar?

Sommige ervaringsdeskundigen vrezen inderdaad dat een opleiding er aan bijdraagt dat je je ervaringsdeskundigheid juist verliest. Je unieke verhaal wordt door de boekjes en leraren teruggebracht tot droge lesstof. Ook neig je door een opleiding mogelijk meer naar de rol van hulpverlener en dat is een ervaringsdeskundige juist niet!

Ondertussen stellen sommige instellingen een opleiding verplicht bij een vacature voor ervaringsdeskundige. Volgens Maurice hebben zij het niet helemaal begrepen.

Hoe vind jij je weg in dit dilemma? Wat kan een opleiding bijdragen en hoe behoud je je eigenheid als ervaringsdeskundige?

Lees de reacties van onze geïnterviewden door te klikken op hun uitspraken.

Mette: 'Kennis heeft mij geholpen bij mijn eigen herstel'
Ik heb heel veel gehad aan kennis, theorie en denkkaders – ook voor mijn eigen herstel. Mensen die dit soort stellingen uiten, omarmen ook weer bepaalde denkkaders. Ik kan daar niet zoveel mee, het gaat een beetje uit van ‘de edele wilde’, het idee dat mensen puur en authentiek op hun best zijn. Dat geloof ik niet.

Aan de andere kant zie je dat ook hulpverleners terughoudend zijn om hun professionele normenkader te gebruiken. Terwijl ik zelf gek ben op modellen en theorieën, ik heb ongelofelijk veel geleerd van de sociologie en psychologie, niet in de laatste plaats ten behoeve van mijn eigen herstel. Als iemand daar gebruik van zou kunnen maken, waarom zou je het hem dan niet gunnen?

Dus ik begrijp dat standpunt niet, dat ervaringsdeskundigen gecorrumpeerd zouden raken door een opleiding. In mijn beleving is het een samengaan van zowel kennis als ervaring. Dat hoeft niet per se in een functie te zijn, de een kan inderdaad zo’n veredeld maatje zijn, de ander supervisor.
25 oktober 2011

Lees het hele verhaal: "Ik wil niet verzanden in een systeem waar ik niet achter sta"

Annet: 'Een opleiding maakt je nog niet ervaringsdeskundig'

Jaren geleden heb ik de cursus ‘werken met eigen ervaring’ gedaan, maar het overgrote deel heb ik met de jaren geleerd. Ik denk niet dat je voor ervaringsdeskundigheid per se een opleiding hoeft te volgen. Ik heb wel een achtergrond als maatschappelijk werker, maar ik gebruik dat niet echt. Ik ben echt aangenomen als ervaringswerker en niet als hulpverlener.

Op het werk kiezen wij ervoor om ook mensen aan te nemen zonder dat ze een opleiding tot ervaringsdeskundige hebben gedaan. Wij kijken echt of mensen het in zich hebben, een ‘natuurtalent’ zijn: die vlotte babbel, goed zicht hebben op het eigen herstel, kunnen praten zowel naar collega’s/hulpverleners toe als naar cliënten... Mensen kunnen wel een opleiding hebben gedaan, maar dat maakt je nog niet ervaringsdeskundig. Het heeft ook met de persoon te maken.

In Amerika worden ervaringdeskundigen wel opgeleid. Dat is geloof ik een tweejarige opleiding, die puur is gericht op ervaringsdeskundigheid, en waar je dus niet wordt opgeleid tot een halve hulpverlener met ervaringsdeskundigheid. Daar zijn wij heel erg in geïnteresseerd. Het LIVE project is nu bezig om te inventariseren welke opleidingen er zijn. Stiekem heb ik de hoop dat daar misschien iets uitkomt, want eigenlijk moet het landelijk en eenduidig worden.

25 oktober 2011

Lees het hele verhaal: "Kijk voorbij een 'wandelende diagnose'"

Een opleiding maakt je nog niet ervaringsdeskundig
Jaren geleden heb ik de cursus ‘werken met eigen ervaring’ gedaan, maar het overgrote deel heb ik met de jaren geleerd.
Een opleiding maakt je nog niet ervaringsdeskundig

Jaren geleden heb ik de cursus ‘werken met eigen ervaring’ gedaan, maar het overgrote deel heb ik met de jaren geleerd. Ik denk niet dat je voor ervaringsdeskundigheid per se een opleiding hoeft te volgen. Ik heb wel een achtergrond als maatschappelijk werker, maar ik gebruik dat niet echt. Ik ben echt aangenomen als ervaringswerker en niet als hulpverlener.

Op het werk kiezen wij ervoor om ook mensen aan te nemen zonder dat ze een opleiding tot ervaringsdeskundige hebben gedaan. Wij kijken echt of mensen het in zich hebben, een ‘natuurtalent’ zijn: die vlotte babbel, goed zicht hebben op het eigen herstel, kunnen praten zowel naar collega’s/hulpverleners toe als naar cliënten... Mensen kunnen wel een opleiding hebben gedaan, maar dat maakt je nog niet ervaringsdeskundig. Het heeft ook met de persoon te maken.

In Amerika worden ervaringdeskundigen wel opgeleid. Dat is geloof ik een tweejarige opleiding, die puur is gericht op ervaringsdeskundigheid, en waar je dus niet wordt opgeleid tot een halve hulpverlener met ervaringsdeskundigheid. Daar zijn wij heel erg in geïnteresseerd. Het LIVE project is nu bezig om te inventariseren welke opleidingen er zijn. Stiekem heb ik de hoop dat daar misschien iets uitkomt, want eigenlijk moet het landelijk en eenduidig worden.

Gerie: 'Professionalisering is een vereiste'
Annet schreef het volgende:
Een opleiding maakt je nog niet ervaringsdeskundig
Jaren geleden heb ik de cursus ‘werken met eigen ervaring’ gedaan, maar het overgrote deel heb ik met de jaren geleerd.
Klik hier voor de volledige reactie.
Je zegt dat je geen hulpverlener bent. Maar wat doe je dan met je cliënten? Die zijn naar de instelling gekomen voor hulp, maar je helpt ze dus niet? Ik kan je niet volgen op dit punt.
Ik gaf leiding aan een scholingscentrum en daar moest iedereen opgeleid zijn. Geen opleiding, geen interesse. Er is wel kwaliteit nodig. Dit gold overigens ook voor de vrijwilligers die les gaven. Deze kregen een opleiding "Didactiek en methodiek", simpelweg omdat we anders de cursisten lopen te belazeren met een amateur die het "op gevoel" doet. Elke docent had zijn eigen stijl en had daar vrijheid in, maar er moet wel een basis zijn. De vrijwilligers waren dolblij met die cursus, omdat het hun werk ook makkelijker maakte.
Breng je een kind naar een kinderdagverblijf als de medewerkers geen opleiding hebben? Ga je naar fysiotherapie als deze het "op gevoel" doet? Wil je eten in een restaurant waar ze geen verstand van hygiëne hebben?
Waarom moet een cliënt in de GGZ dan accepteren dat de hulpverlener/ervaringswerker een amateur is?
Professionalisering is een vereiste.
2 november 2011
Floris: 'De opleiding heeft mij gesterkt'

Dat de ervaringdeskundige door een opleiding meer aan de kant van de hulpverlener komt te staan en minder vanuit cliëntenperspectief denkt? Nou nee, ik vond de Geo opleiding die ik gedaan heb juist aan de kant van de ervaringsdeskundige staan. Het is wel zo dat je bij zo’n opleiding van je eigen ervaringen plus de ervaringen van anderen leert. En je leert ook wel iets van wat een hulpverlener moet weten.

Ik vond het een fijne opleiding, vooral vanwege het contact met andere ervaringsdeskundigen en te horen hoe het bij hen op het werk ging. Dat lijkt op intervisie.

25 oktober 2011

Lees het hele verhaal: "Ik kon het werk niet van me af zetten"

Reacties:
David: 'Opleidingsgids, competenties, functionele inzet en professionalisering'
Doel van opleiden

Levano geeft blijk van het feit dat hij niet weet waar opleidingen zich op richten in onderwijskundige termen. Het gaat bij een opleiding ED niet om het opdoen van ervaringen aangezien je deze wel of niet hebt. Het gaat erom dat je leert hoe je met je eigen ervaringen kunt werken en hoe je je eigen ervaringen functioneel kunt inzetten in een bepaalde sector en functie.

Dit impliceert dat je eerst leert hoe je kunt werken met je eigen ervaringen en daarna een keuze maakt voor een bepaalde sector en functie. Passend bij de sector en functie volg je een opleiding om de functionele inzet van ED in de betreffende sector en functie te leren.

Inzet van ED en bedreiging

In de praktijk blijkt dat ervaringsdeskundigen niet altijd een opleiding hebben gevolgd. Dit geldt vooral de ervaringsdeskundigen die voor 2009 reeds actief waren. Zij zijn in sommige gevallen een soort rolmodel of voorbeeld geworden en verschijnen regelmatig bij conferenties. Voor deze personen geldt echter in hoge mate dat zij geprotoprofessionaliseerd zijn.

Dit wil zeggen dat zij onder invloed van goede omgang met hun collega's, samenwerking, erbij willen horen, blij zijn werk te hebben en communicatie op dezelfde manier gaan werken als hun collega (niet ervaringsdeskundigen). Dit fenomeen zie je veel in de zorgfuncties van ervaringsdeskundigen.

Opleidingen en voorspellingen

Isarin heeft jaren geleden een artikel geschreven waarin zij waarschuwde voor het inlijven van ervaringsdeskundigheid door bijvoorbeeld de GGz. Deze ontwikkeling voltrekt zich momenteel.

Opleidingsinstituten zoals Fontys Hogeschool, Hanzehogeschool hebben te maken met het feit dat zij moeten strijden om studenten op hun opleidingen te krijgen. Ervaringsdeskundigen willen scholing met een diploma. Dus deze twee ontwikkelingen tezamen hebben ertoe geleid dat het HBO ervaringsdeskundigen als een nieuwe inkomstenbron zag en als nichemarkt. Zodoende hebben ze opleidingen zoals SPH ED en Ervaringsdeskundige in de zorg ontwikkeld. Dit lijkt dan een mooi initiatief maar is het niet aangezien deze opleidingen niet werkelijk ingaan op ED of uitgaan van ED als kennis en instrument.

Het zijn in feite gewoon reguliere opleidingen tot hulpverlenersfuncties waar door middel van het veranderen van de naam en belofte van een erkend diploma de schijn wordt gewekt dat het gaat om ervaringsdeskundigheid.

De inlijving heeft zich doorgezet doordat GGz Nederland haar kans schoon zag om ED in te lijven als ontwikkelend professional. Zij hebben vorig jaar het voorstel gedaan om ED's in de zorg als beroep op te nemen in de beroepenstructuur van de CONO.

Dit is de beroepenstructuur waarin alle Ggz beroepen zoals klinisch psycholoog, psychiater etc zijn gerelateerd aan elkaar in termen van de CAO en het functiehuis (dus qua inschaling van salaris) als wel qua functie-eisen na het volgen van een opleiding (dus certificering).

GGz Nederland brengt het opnemen van ED in de zorg in de beroepenstructuur van de CONO als het bijdragen aan de ontwikkeling van ED en het declarabel maken van de functie. Dit is niet helemaal de waarheid aangezien zij vergeten aan te geven dat de basis van de beroepenstructuur is dat de beroepen gerelateerd zijn aan elkaar qua kenniscomponenten en dat de inschaling voor salaris hierop gebaseerd is als wel dat zij indien ED als beroep wordt opgenomen samen met GGz Nederland bepalend zijn voor het voldoen aan certificering als ED.

Dit impliceert dat zij en niet de ervaringsdeskundigen gaan bepalen wat de deskundigheid en competentie-eisen worden en zijn voor een ED in de praktijk. Daarnaast speelt dat ED als kennis en instrument niet aansluit bij welk kenniscomponent dan ook binnen de beroepenstructuur van de CONO.

Dus de vraag is dan hoe verhoudt ED zich tot het bestaande framework. Het staat er in feite los van. Dus als ED als beroep zou worden opgenomen in de CONO dan verliest de ED haar eigenheid want ED als kennis en instrument is niet in te passen in de opbouw van de kenniscomponenten van de CONO beroepen.

Het zou echter wel de functie van ED declarabel maken volgens de zorgfinancieringsstructuur DBC maar dit kan nu ook al op andere manieren. Dus hiervoor is opname in de CONO niet noodzakelijk.

Kortom dus ondanks dat opname van ED als functie in de CONO een goed idee lijkt zal het slechts leiden tot wat Isarin reeds jaren geleden heeft beschreven als bedreiging.

Competenties van ED

Momenteel wordt er veel gepraat over competenties oftewel wat moet een ED in een bepaalde sector en functie kunnen, weten en beheersen. Meerdere organisaties zijn hiermee bezig. Het blijkt echter dat veel organisaties weinig tot geen deskundigheid hebben omtrent deze materie.

Competenties formuleren is een deel van het werk wat toetskundigen (deel van onderwijskunde) in onderwijs en bij organisaties doen. Ik heb zelf als onderwijskundige/toetskundige voor meerdere opleidingen en beroepsorganisaties onderwijskundig onderzoek gedaan naar competenties en deze ontwikkeld.

LIVE houdt zich bijvoorbeeld bezig met competenties maar uit de uitwerking van hun competenties blijkt dat zij niet weten wat competenties zijn en hoe je deze moet uitwerken.

In de praktijk blijkt echter dat zij niet openstaan voor kritiek en feedback. Zij zijn niet bereid te luisteren naar en te leren van kritische kanttekeningen. Ze willen in feite hun uitwerking er doordrukken om zodoende hun (machts)positie in het werkveld te versterken.

Dergelijk gedrag is in lijn met wat uit de literatuur omtrent competentie-ontwikkeling en beroepscompetentieprofielen ontwikkeling bekend is. Het voornoemde heeft vooral te maken met macht, geld, status en marktpositie etc. Het gaat NIET om de inhoud maar wie kan het meeste controle en macht verwerven middels de competenties.

LIVE doet exact dit. Ze zullen het echter niet toegeven gegeven het psychologische mechanisme rationalisatie.

Over het paard getild

In het werkveld worden ervaringsdeskundige gevraagd om verschillende taken uit te voeren zonder dat ze expertise op dit gebied. Een voorbeeld hiervan is docent ED.

Bij opleidingen zoals Werken met eigen ervaringen, HEE trainingen, Herstellen doe jezelf worden studenten na het afronden van de genoemde opleiding ingezet als co-trainer. Zij gaan dan samen met een trainer les geven.

De aanname is hierbij dat de trainer geschoold is als docent en dat de co-trainer dan leert van de trainer. Dit wordt in de onderwijskunde meester en gezel principe genoemd. Echter de trainer is niet geschoold als docent waardoor de co-trainer niet kan leren wat lesgeven (didactiek) behelst.

Na het werken als co-trainer wordt iemand trainer. Dit wordt vervolgens in CV's opgenomen en het lijkt dan alsof de ED een goed opgeleid docent is die expertise heeft op het gebied van didactiek. Dit is echter een vervorming van de werkelijkheid wat de ED heeft deze expertise niet.

Het gevolg van het ten onrechte toedichten van een bepaalde expertise aan een persoon leidt ertoe dat deze persoon het hoog in zijn  bol kan krijgen en zich ten kust en te keur als docent uitgeeft. Het gevolg hiervan is dat de kwaliteit van docenten ED niet kan worden geborgd oftewel kan worden gegarandeerd.

De student ED die les krijgt denkt dus ik krijg les van iemand die les kan geven maar weet niet wat de waarheid is. De consequentie van het inzetten van deze vermeend goed opgeleide docenten leidt ertoe dat de ED in opleiding tijdens de opleiding en in zijn latere beroepsontwikkeling en bij nascholing problemen zal ervaren wat betreft leren en ontwikkelen.

Opleidinggids ED

Ik heb samen met Simona Karbouniaris een uitgebreide inventarisatie gedaan van de opleidingen ED in Nederland. Dit overzicht zal in de vorm van een opleidingsgids worden geplaatst op de site van Ervaringswijzer bij het deel Ontwikkelen. Dit deel wordt momenteel technisch gerealiseerd.

Uit de inventarisatie van de opleidingen komt naar voren dat meer dan 80% van de opleidingen gericht is op functies in de zorg. Tevens blijkt dat deze opleidingen qua inhoud overwegend weinig van elkaar verschillen qua inhoud en diepgang.

Tevens blijkt dat in de voorbereidende opleidingen zoals Herstellen doe jezelf, Werken met eigen ervaringen e.d. er weinig tot geen aandacht is voor sectoren en functies buiten de zorg.

Dus functies zoals docent, onderzoeker, medewerker bij de gemeente, welzijn etc worden niet belicht. Dit betekent dat de student ED een keuze voor een functie maakt zonder te weten wat alle mogelijke opties zijn. Opleidingen zouden er goed aan doen als alle opties worden belicht.

Opleidingen in de toekomst

In de toekomst moeten er meer opleidingen komen die zich richten op andere domeinen dan zorg of welzijn. Voorbeelden hiervan zijn docent ED, onderzoeker, ondernemer etc. Binnen Netclienten (ervaringswijzer is hier deel van) bestaat sinds januari 2013 het project leernetwerk.

In het kader van dit project wordt momenteel een opleiding tot ondernemer ontwikkeld. Daarnaast ontwikkelen we ook onderwijs op de gebieden die nog onderbelicht zijn. Informatie hierover vind op deze site bij Over ons en dan bij Ontwikkel jezelf.
1 juni 2013
jan: 'opleiding? ja natuurlijk, wewillen toch serieus genomen worden? dan moet je ook verantwoording voor je handelen kunnen afleggen!'
Ik lees over boekjes, leraar en droge lesstof? dan lijkt het me dat dit geschreven is door iemand die zelf niet zo'n opleiding heeft gevolgd. bij de meeste opleidingen ga je intensief met je ervaringen aan de slag. Ik zie zelf een duidelijk verschil met cleintenpanels waar mensen hun verhaal kwijt kunnen, wat dan weer meegenomen wordt door een afdeling, en een ervaringsdeskundige die ervaringen verzamelt en ze weet om te zetten tot doelgerichte en bruikbare kennis. Dit is eenvaardigheid die zeer goed in een opleiding aan te leren is. Om nog maar te zwijgen over een bepaald niveau van reflectie. Bovendien waarborgt een opleiding enigszins de inhoud en het niveauvan de werknemers. Zie het als een keurmerk, een organisatie weet waar het aan toe is en kan je ook op dingen aanspreken. Als je geen kaders uitzet waarbinnen je werkzaambent is het bijna onmogelijk om verantwoordelijkheid te nemen en te kunnen afleggen.

groet!
19 september 2012
opleiding? ja natuurlijk, wewillen toch serieus genomen worden? dan moet je ook verantwoording voor je handelen kunnen afleggen!
Ik lees over boekjes, leraar en droge lesstof? dan lijkt het me dat dit geschreven is door iemand die zelf niet zo'n opleiding heeft gevolgd.
opleiding? ja natuurlijk, wewillen toch serieus genomen worden? dan moet je ook verantwoording voor je handelen kunnen afleggen!
Ik lees over boekjes, leraar en droge lesstof? dan lijkt het me dat dit geschreven is door iemand die zelf niet zo'n opleiding heeft gevolgd. bij de meeste opleidingen ga je intensief met je ervaringen aan de slag. Ik zie zelf een duidelijk verschil met cleintenpanels waar mensen hun verhaal kwijt kunnen, wat dan weer meegenomen wordt door een afdeling, en een ervaringsdeskundige die ervaringen verzamelt en ze weet om te zetten tot doelgerichte en bruikbare kennis. Dit is eenvaardigheid die zeer goed in een opleiding aan te leren is. Om nog maar te zwijgen over een bepaald niveau van reflectie. Bovendien waarborgt een opleiding enigszins de inhoud en het niveauvan de werknemers. Zie het als een keurmerk, een organisatie weet waar het aan toe is en kan je ook op dingen aanspreken. Als je geen kaders uitzet waarbinnen je werkzaambent is het bijna onmogelijk om verantwoordelijkheid te nemen en te kunnen afleggen.

groet!
afca: 'is de opleiding bij EDKundige onontbeerlijk?'
jan schreef het volgende:
opleiding? ja natuurlijk, wewillen toch serieus genomen worden? dan moet je ook verantwoording voor je handelen kunnen afleggen!
Ik lees over boekjes, leraar en droge lesstof? dan lijkt het me dat dit geschreven is door iemand die zelf niet zo'n opleiding heeft gevolgd.
Klik hier voor de volledige reactie.
beste Jan,
Heeft een Erv Desk. nu perse een intensieve bijscholing nodig om een clientenpanel deskundig te kunnen begeleiden. ?
Ik zit hier nog in dubio, mij lijkt het voldoende als begeleider bij een praatavond met vooruit besproken onderwerp, dat het logische verstand gekoppeld aan enige vergadertechniek moet volstaan.
Is het zo moeilijk om een geleidde avond schriftelijk terug te koppelen naar de organistatie met alle woordelijke ervaringen en suggesties van de clienten?
Ben zelf lijfelijk enige avonden aktief aangeschoven bij een gespreksgroep, en heb voor mezelf genotuleerd.
De verwerking, het hele proces, de schriftelijke overdracht die ik voor mijzelf deed, en de mentale verwerking na afloop hebben mij in totaal vier uur beziggehouden.
Hoe moet ik dit nu evalueren naar professionaliteit en continuering voor de toekomst als erv. deskundige terwijl ik niet officieel ergens een dienstverband heb?
19 september 2012
is de opleiding bij EDKundige onontbeerlijk?
beste Jan, Heeft een Erv Desk. nu perse een intensieve bijscholing nodig om een clientenpanel deskundig te kunnen begeleiden.
is de opleiding bij EDKundige onontbeerlijk?
beste Jan,
Heeft een Erv Desk. nu perse een intensieve bijscholing nodig om een clientenpanel deskundig te kunnen begeleiden. ?
Ik zit hier nog in dubio, mij lijkt het voldoende als begeleider bij een praatavond met vooruit besproken onderwerp, dat het logische verstand gekoppeld aan enige vergadertechniek moet volstaan.
Is het zo moeilijk om een geleidde avond schriftelijk terug te koppelen naar de organistatie met alle woordelijke ervaringen en suggesties van de clienten?
Ben zelf lijfelijk enige avonden aktief aangeschoven bij een gespreksgroep, en heb voor mezelf genotuleerd.
De verwerking, het hele proces, de schriftelijke overdracht die ik voor mijzelf deed, en de mentale verwerking na afloop hebben mij in totaal vier uur beziggehouden.
Hoe moet ik dit nu evalueren naar professionaliteit en continuering voor de toekomst als erv. deskundige terwijl ik niet officieel ergens een dienstverband heb?
jan: 'reactie'
afca schreef het volgende:
is de opleiding bij EDKundige onontbeerlijk?
beste Jan, Heeft een Erv Desk. nu perse een intensieve bijscholing nodig om een clientenpanel deskundig te kunnen begeleiden.
Klik hier voor de volledige reactie.
De meeste opleidinge voor ervaringsdeskundigen besteden slechtszijdelings aandacht aan vergadertechniek. De kunst (en de professie) zit hem niet in het terugkoppelen maar in de interpretatie. Wat is belangrijk wanneer ik beleid ontwikkel of een training geef aan medewerkers in een zorginstelling? en hoe zet ik dei ervaringen doelgericht in voor beleid, behandelstrategie of crisisinterventie. Zet ik die ervaringen in bij clienten, bij de directie of bij een behandelteam? dat vergt enig aanpassingsvermogen en inzicht in wat er van je gevraagd wordt.  ik ben het met je eens dat aanschuiven bij een clientenpanel misschien niet heel veel vaardigheden vraagt maar de kunst is de schat aan informatie dei je uit zo'n panel haalt als ervaringsdeskundige, op de juiste wijze in te zetten. Ik zie wel dat ervaringsdeskundigen niet overal op dezelfde wijze en op dezelfde niveaus worden ingezet. Wat bij de ene organisatie een clientenraad is wordt bij de ander als een groep ervaringsdeskundigen aangemerkt. Ik pleit voor een duidelijk onderscheid. Ervaringsdeskundig beleidsmedewerkers zijn nog geen ervaringsdeskundig co-therapeuten of andersom. Een opleidnbg kan helpen differentieren. Zet je ervaringsdeskundigheid in op een manierdie bij je past zou ik zeggen. En de weg naar een aanstelling bij een instelling isniet zonder hobbels. Je hebt soms veel overtuigingskracht nodig om de noodzaak van je bijdrage te doen inzien. Ik heb geluk gehad denk ik. Bedankt voor je reactie!
20 september 2012
reactie
De meeste opleidinge voor ervaringsdeskundigen besteden slechtszijdelings aandacht aan vergadertechniek.
reactie
De meeste opleidinge voor ervaringsdeskundigen besteden slechtszijdelings aandacht aan vergadertechniek. De kunst (en de professie) zit hem niet in het terugkoppelen maar in de interpretatie. Wat is belangrijk wanneer ik beleid ontwikkel of een training geef aan medewerkers in een zorginstelling? en hoe zet ik dei ervaringen doelgericht in voor beleid, behandelstrategie of crisisinterventie. Zet ik die ervaringen in bij clienten, bij de directie of bij een behandelteam? dat vergt enig aanpassingsvermogen en inzicht in wat er van je gevraagd wordt.  ik ben het met je eens dat aanschuiven bij een clientenpanel misschien niet heel veel vaardigheden vraagt maar de kunst is de schat aan informatie dei je uit zo'n panel haalt als ervaringsdeskundige, op de juiste wijze in te zetten. Ik zie wel dat ervaringsdeskundigen niet overal op dezelfde wijze en op dezelfde niveaus worden ingezet. Wat bij de ene organisatie een clientenraad is wordt bij de ander als een groep ervaringsdeskundigen aangemerkt. Ik pleit voor een duidelijk onderscheid. Ervaringsdeskundig beleidsmedewerkers zijn nog geen ervaringsdeskundig co-therapeuten of andersom. Een opleidnbg kan helpen differentieren. Zet je ervaringsdeskundigheid in op een manierdie bij je past zou ik zeggen. En de weg naar een aanstelling bij een instelling isniet zonder hobbels. Je hebt soms veel overtuigingskracht nodig om de noodzaak van je bijdrage te doen inzien. Ik heb geluk gehad denk ik. Bedankt voor je reactie!
afca: 'Waar, op welk terrein , zet ik mijn Erv. deskheid in?'
jan schreef het volgende:
reactie
De meeste opleidinge voor ervaringsdeskundigen besteden slechtszijdelings aandacht aan vergadertechniek.
Klik hier voor de volledige reactie.
De uiteenzetting van het begrip Erv. deskundige en hun werkterrein wordt mij steeds duidelijker.
Fijn , Jan, hier kan ik wat mee, jouw expertise op dit gebied kan ik nog goed gebruiken in de zoektocht naar de beste manier om mijn ervaringen prof . te gaan toepassen.

mijn analyse is als volgt. Als ik je stuk goed heb geinterpreteerd is de belangrijkste les: de goede en belangrijke verhalen van mensen in de juiste context zetten en daarbij hun informatie filteren en vertalen naar beleid of concrete directe hulpverlening.
Jij schrijft dat het belangrijk is deze informatie op de best mogelijke plaats in te zetten en dat zijn dan Het clientenpanel of het behandelteam (de kerngroep).
De werkplek om je ervaringen te etaleren vind ik minder helder, hoe kom je erachter wat jouw persoonlijke kracht is ,jij noemt dit het aanpassingsvermogen.
/voor mijzelf weet ik dus totaal niet of die nu ligt op het terrein van hulpverlening of beleidsontwikkeling. En hoe ik daarachter kom , dat moet dan wel die verfoeide cursus zijn want ik kom ook bloggers tegen die vinden dat Erv Desk. heid uit jezelf komt ,je houding en niet goed is aan te leren via studies.
Ik hoop dat je bedoelt in je slot statement dat differentieren iemand kan helpen op welk gebied nu zijn of haar kracht ligt,  in dit geval moet ik toch opteren voor die cursus.
Het onderscheid tussen beleidsmedewerkers en hulpverleners (co therapeuten) is mij niet helder, ligt het verschil hier in op kantoor zitten of in de behandel-interview ruimte werkzaam zijn?
Op welk gebied is jouw inzet Jan,
groeten
21 september 2012
Ramona: 'Angst is soms een slechte raadgever'
Een ervaringswerker verliest nooit zijn eigenheid het is de schrik van de ander dat je niet met beiden kunt werken. Ik pik er voor mezelf dat uit wat voor mij belangrijk is van beide kanten. Je persoonlijkheid zal door een opleiding niet veranderen. Daarvoor heb je te veel ervaring.
26 maart 2012
Bram de Vrind: 'Niet mee eens'
Ben ik het niet mee eens. Als je erop blijft letten om jezelf te zijn, te willen zijn, dan voorkom je grotendeels dat je meegaat met de 'reguliere collega's'. Wel mag een client professionaliteit verwachten, ik sta in dienst van hem of haar. Ik ben na SPW-BGE en SPH wel kundiger geworden, maar mijn beeld over de houding van een fijne hulpverlener is niet veranderd.
21 maart 2012
Dirk: 'Ervaringsdeskundige in de GGZ weet wat Psychiater niet weet.'
Hoe ervaren moet je zijn;om ongeveer25 jaar psychiatrie te overleven!! Ik weet nog heel goed hoe mijn allereerste gedwongen opname ( IBS) leidde tot een lijdensweg. Je kunt je toch niet voorstellen dat een Psychiater tegen je zegt :Mensen zoals jij die springen voor de trein! Suf van de medicijnen , kon ik niet anders inbrengen dan : ja dat zal ik wel doen om er iemand voor vandaan te trekken . Het antwoord dat ik toen kreeg luide; je bent niet meer te behandelen! Ja ik heb nog verschillende opnames meegemaakt om hier van te herstellen. Soms voelde ik me net een laboratoriumrat met alle medicatie die ik kreeg! De GGZ kan wel wat hulp gebruiken denk ik, gooi eerst de behandel plannen eruit .geef de patient een faire kans op herstel en werk samen een herstelplan uit!
7 maart 2012
Ervaringsdeskundige in de GGZ weet wat Psychiater niet weet.
Hoe ervaren moet je zijn;om ongeveer25 jaar psychiatrie te overleven!! Ik weet nog heel goed hoe mijn allereerste gedwongen opname ( IBS) leidde tot...
Ervaringsdeskundige in de GGZ weet wat Psychiater niet weet.
Hoe ervaren moet je zijn;om ongeveer25 jaar psychiatrie te overleven!! Ik weet nog heel goed hoe mijn allereerste gedwongen opname ( IBS) leidde tot een lijdensweg. Je kunt je toch niet voorstellen dat een Psychiater tegen je zegt :Mensen zoals jij die springen voor de trein! Suf van de medicijnen , kon ik niet anders inbrengen dan : ja dat zal ik wel doen om er iemand voor vandaan te trekken . Het antwoord dat ik toen kreeg luide; je bent niet meer te behandelen! Ja ik heb nog verschillende opnames meegemaakt om hier van te herstellen. Soms voelde ik me net een laboratoriumrat met alle medicatie die ik kreeg! De GGZ kan wel wat hulp gebruiken denk ik, gooi eerst de behandel plannen eruit .geef de patient een faire kans op herstel en werk samen een herstelplan uit!
ML: 'Herstelplan'
Dirk schreef het volgende:
Ervaringsdeskundige in de GGZ weet wat Psychiater niet weet.
Hoe ervaren moet je zijn;om ongeveer25 jaar psychiatrie te overleven!! Ik weet nog heel goed hoe mijn allereerste gedwongen opname ( IBS) leidde tot...
Klik hier voor de volledige reactie.
Jezusmina Dirk, wat een verhaal. Mijn idee is ook dat een opname sommige mensen eerder ziek dan beter maakt. Wat vind jij dat Herstel betekent? Je roep voor herstelplannen wordt nu al gehoord: ze (het Trimbos) zijn bezig met het invoeren van de WRAP een Wellness Recovery Action Plan.
12 maart 2012
Gerie: 'Verwarrende stelling'
Ik snap hier niet veel van.
Het vertelt wat een ervaringsdeskundige juist niet is, maar geeft geen definitie wat het wel is. Blijkbaar is een opleiding verkeerd, ben je geen hulpverlener en zijn er vacatures "ervaringsdeskundige". Wat is dan de functie-inhoud van de vacature? Is de baan een naampje zonder inhoud, waar geen professionele eisen aan gesteld mogen worden?
Hoe kun je ervaringsdeskundigheid verliezen met een opleiding? Dat is als zeggen dat je verleert te fietsen, wanneer je professioneel wielrenner wilt worden.
Welke opleiding? Voor voorlichter, als beleidsmedewerker, als activiteitenbegeleider? Grote verschillen in lesstof, eisen en inzetbaarheid.
2 november 2011
Verwarrende stelling
Ik snap hier niet veel van.Het vertelt wat een ervaringsdeskundige juist niet is, maar geeft geen definitie wat het wel is.
Verwarrende stelling
Ik snap hier niet veel van.
Het vertelt wat een ervaringsdeskundige juist niet is, maar geeft geen definitie wat het wel is. Blijkbaar is een opleiding verkeerd, ben je geen hulpverlener en zijn er vacatures "ervaringsdeskundige". Wat is dan de functie-inhoud van de vacature? Is de baan een naampje zonder inhoud, waar geen professionele eisen aan gesteld mogen worden?
Hoe kun je ervaringsdeskundigheid verliezen met een opleiding? Dat is als zeggen dat je verleert te fietsen, wanneer je professioneel wielrenner wilt worden.
Welke opleiding? Voor voorlichter, als beleidsmedewerker, als activiteitenbegeleider? Grote verschillen in lesstof, eisen en inzetbaarheid.
ML: 'Hersteldeskundige'
Gerie schreef het volgende:
Verwarrende stelling
Ik snap hier niet veel van.Het vertelt wat een ervaringsdeskundige juist niet is, maar geeft geen definitie wat het wel is.
Klik hier voor de volledige reactie.
Het gaat in dit geval om opleidingen tot ervaringsdeskundige in de ggz- of verslavingszorg. Mensen noemen het ook wel eens ervaringswerker; hun idee is dat elke psychiatrische patient zich ervaringsdeskundige mag noemen (iets waar ik het niet mee eens ben). Onder meer om deze verwarring te voorkomen, pleit ik voor de naam Hersteldeskundige. Omdat wat ik doe niet zozeer praten is Lijden en Pijn, maar over hoe ik hersteld ben en wat voor tools, tips en trucs daarbij geholpen hebben. Je zou het ook ervaringsdeskundige hulpverlener kunnen noemen. Ik vind je vergelijking met de fiets erg goed; ik denk er nog even over na...
12 maart 2012
Hersteldeskundige
Het gaat in dit geval om opleidingen tot ervaringsdeskundige in de ggz- of verslavingszorg.
Hersteldeskundige
Het gaat in dit geval om opleidingen tot ervaringsdeskundige in de ggz- of verslavingszorg. Mensen noemen het ook wel eens ervaringswerker; hun idee is dat elke psychiatrische patient zich ervaringsdeskundige mag noemen (iets waar ik het niet mee eens ben). Onder meer om deze verwarring te voorkomen, pleit ik voor de naam Hersteldeskundige. Omdat wat ik doe niet zozeer praten is Lijden en Pijn, maar over hoe ik hersteld ben en wat voor tools, tips en trucs daarbij geholpen hebben. Je zou het ook ervaringsdeskundige hulpverlener kunnen noemen. Ik vind je vergelijking met de fiets erg goed; ik denk er nog even over na...
afca: 'Opleidingen in Ervaringsdeskundigheids-land, goed of niet?'
ML schreef het volgende:
Hersteldeskundige
Het gaat in dit geval om opleidingen tot ervaringsdeskundige in de ggz- of verslavingszorg.
Klik hier voor de volledige reactie.
Eigenlijk zou dit een nieuwe stelling kunnen worden! Als iemand als ervaringswerker aan de slag gaat in de verslavingszorg lijkt me een cursus wel zinvol.
De stelling dat opleidingen de ervaringsdeskundige in zijn algemeenheid kan schaden, daar is ook wat voor te zeggen.

De ervaringswerker kan het moeilijk krijgen als hij tussen twee belangen komt te liggen:
de professionaliteit bij hulpverlening en het eigen inschattingsvermogen (de eigen ervaring) in een werksituatie .
De stelling als hierboven vind ik een goede al is de scheidslijn tussen eens of oneens voor mezelf moeilijk te doorgronden .
De moeilijkheid is dat als ervaringsdeskundigen gaan werken ze komen te staan voor dilemma's als
wil ik aan de eisen voldoen als professional en hulpverlener
herstel-ervaren genoeg maar hoe toe te passen op een ander.
Kijk, ML noemt dit de  Ervaringsdeskundige Hulpverlener maar met deze twee begrippen, daar zit een wereld van verschil tussen.
Het is juist dat de stelling Bij opleidingen verliest de Erv. Desk. zijn eigenheid,  verwarrend is te noemen omdat het uitnodigt tot discussie.
Volgens mij kun je er niet per definitie zeggen dat ze juist of onjuist is. Eerder voors of tegens (argumenten).
27 juli 2012
Gerie: 'Foute wielrenners'
ML schreef het volgende:
Hersteldeskundige
Het gaat in dit geval om opleidingen tot ervaringsdeskundige in de ggz- of verslavingszorg.
Klik hier voor de volledige reactie.
Ik begrijp waar de term "Hersteldeskundige" vandaan komt. Ik voorzie alleen een probleem wanneer een reguliere SPV-er, bijvoorbeeld, reageert met "Ik doe aan herstel en ben daar deskundig in. Ben ik dan geen Hersteldeskundige?!" Geeft dat niet meer verwarring?
Ik heb nog eens nagedacht over mijn fietsvoorbeeld. En er schuilt een addertje onder het gras. Een professionele wielrenner verleert natuurlijk niet te fietsen, maar leert wel een andere techniek. Hij gaat anders fietsen. Met ervaringswerkers kan, na opleiding, gebeuren dat deze anders gaat werken. Dus niet slechts geprofessionaliseerd qua ervaringsdeskundigheid (wat goed is), maar geprofessionaliseerd in de betekenis "een van het team", ingelijfd (wat niet het doel is van de opleiding).
Als ervaringswerker is het belangrijk te weten wat je rol is en waar je nu staat. Je staat in twee werelden. Slechts één kan de prioriteit hebben. In het artikel "Ervaringsdeskundigen in de hulpverlening – bruggenbouwers of bondgenoten?" van Annete Plooy staat o.a. dit in de conclusie:
"... Ervaringsdeskundigen die werkzaam zijn in de

hulpverlening dienen met beide benen in de cliëntenbeweging te blijven staan en zich

door de daar ontwikkelde kennis te laten voeden. In zijn werk is de ervaringsdeskundige

dan niet de bruggenbouwer die de cliënt toeleidt naar de reguliere zorg, maar

degene die in teambesprekingen consequent de gangbare opvattingen en behandelmethoden

uitdaagt..."



Bij een opleiding is het belangrijk dat je niet wordt opgeleid ter meerwaarde van de instelling of het team, maar ter meerwaarde van de cliënt. Een onderdeel van de opleiding zou dan ook moeten zijn: "Hoe hou ik me staande als ik (weer) een andere mening heb dan de rest van het team?" Het doel van de opleiding zou moeten zijn je sceptisch te maken (houden?) t.a.v. de bestaande zorg- en herstelmethodiek. Je kunt te professioneel worden en je prioriteit verkeerd leggen.



Hier is een link naar het complete artikel:

http://www.live-ervaringsdeskundigheid.nl/~/media/Themasites/Live/Downloads/Artikel%20TvR.ashx

12 maart 2012
De ervaringsdeskundige is aangenomen voor de goede sier


Maurice Levano vraagt zich af of het beroep van ervaringsdeskundige zoveel aandacht zou krijgen als ACT niet zou bestaan. Bij ACT (Assertive Community Treatment) gaat een team van verschillende deskundigen de straat op.

Volgens een model van bemoeizorg uit de jaren tachtig helpen zij mensen die daar zelf niet snel om zouden vragen. Het ACT-model kent strakke richtlijnen die beloond worden met punten. Om een enigszins indrukwekkende score te halen moet je ten minste één ervaringsdeskundige in je team hebben. Een ervaringsdeskundige betekent modelgetrouw werken, dus meer punten voor het betreffende team.

Maurice: 'Regelmatig zag ik vakgenoten meegesleurd worden door de psychiater: 'Kijk, dit is mijn ervaringsdeskundige.' Soms bekruipt mij ook het gevoel dat ik fungeer als Arthur in de soap Goede Tijden, Slechte Tijden, zij het nu niet als de excuus-neger, maar als de excuus-schizofreen. Iemand om goede sier mee te maken, die voor spek en bonen meespeelt. Iemand die eigenlijk niet echt iets kan. Gelukkig is dit niet het geval, want de ervaringsdeskundige kan alles...?

Wat denk jij ? Is het beroep van ervaringsdeskundige slechts een lege huls? Hoe kunnen we ervoor zorgen dat de inhoudelijke kwaliteiten van het beroep centraal komen te staan?

Lees de reacties van onze geïnterviewden door te klikken op hun uitspraken.

Floris: 'Het is ook wat je er zelf van maakt'
Het is een beetje een hype geworden, maar het ligt er ook aan wat je er zelf van maakt en in welk team je zit. In mijn geval werd ik ook zeker serieus genomen en werd mijn aanwezigheid als meerwaarde gezien. Mijn collega’s vroegen mij bijvoorbeeld, ‘hoe denk jij er nou over?’ of ‘hoe was dat voor jou?’

Heel soms had ik dat gevoel wel: ‘we moeten een ervaringsdeskundige hebben, want dat hoort in het ACT model.’ Op symposia werd ik trots voorgesteld als ‘onze ervaringsdeskundige’. Ik ben ook een keer gevraagd om te spreken op een symposium, dan wist ik niet goed of ze nou ‘hun ervaringsdeskundige’ wilden laten zien, of dat zij oprecht gemeend mijn verhaal wilden horen. Al waren ze achteraf erg tevreden over wat ik gezegd had.
30 augustus 2011

Lees het hele verhaal: "Ik kon het werk niet van me af zetten"

Mette: 'Window-dressing'
We kunnen de positie van het beroep vanuit de kant van de ervaringswerkers aanpakken, maar ik denk dat er ook vanuit de GGz ruimte en bereidheid moet zijn om daadwerkelijk dingen te veranderen. Zo moet je het mandaat hebben van de instelling om je ervaringsdeskundigheid in te mogen zetten. Want je kan nog zoveel competenties hebben, als je in een rol zit om te gaan kleien met cliënten en verder niet zoveel mag, dan schiet het niet erg op.

Een voorzitter van een Raad van Bestuur van een grote instelling zegt nu bijvoorbeeld dat 10 % tot 20 % van hun medewerkers uit ervaringsdeskundigen moet bestaan. Dat is heel mooi, maar als je niet aangeeft wat je daarmee wilt bereiken en wat je van die mensen verwacht, heb je een groot risico dat het niet meer is dan 'window-dressing'.
30 augustus 2011

Lees het hele verhaal: "Ik wil niet verzanden in een systeem waar ik niet achter sta"

Annet: 'Geef collega's les over herstel'
Ook FACT-teams worden gecertificeerd en als je een ervaringsdeskundige in dienst hebt levert dat veel punten op. Dat noem ik dan 'window-dressing': kijk, wij hebben een ervaringsdeskundige. Maar het is jammer als dat gebeurt, als het niet ook echt wordt ingezet. Want dat merk ik wel in den lande, dat mensen worden aangenomen en als een soort manusje van alles worden ingezet, dan kom je niet tot je recht.

Maar ervaringsdeskundigen worden ook ingezet om de herstelgedachte er in te krijgen. Zo heb ik mijn collega's cursus gegeven hoe je herstelgericht kunt werken, want het is de bedoeling dat iedereen dat gaat doen. Want je ziet ook nog wel eens gebeuren dat alleen de ervaringsdeskundige met herstel bezig is. Ik vertelde in die cursus bijvoorbeeld hoe het voor mij was als client, om op een bepaalde manier bejegend te worden en wat mij heeft geholpen om uit mijn dip te komen en wat juist niet heeft geholpen... Gewoon tips meegeven hoe je je op kunt stellen, dat heeft heel veel met bejegening te maken.
30 augustus 2011

Lees het hele verhaal: "Kijk voorbij een 'wandelende diagnose'"

Reacties:
David: 'ACT ,ervaringswerker en ontwikkelingen in het werkveld'
ACT was niet de start van ervaringswerker binnen de zorg. Ver voordat ACT in Nederland kwam werd ED al ingezet  binnen de Verslavingszorg (VZ). Hier werd gegeven het model van de AA reeds gewerkt met ervaringsdeskundigen. Dus zelfs zonder de opkomst van ACT teams zouden ervaringsdeskundigen wel hun intrede hebben gedaan binnen de zorg.

Het kenmerk van veel ervaringsdeskundigen die destijds reeds werkte in de VZ is dat zij onder invloed van erbij willen horen, behoefte aan samenwerking met hun collega's en communicatiebehoefte, prettige omgang met hun collega's gesocialiseerd zijn door de reguliere hulpverleners. Ze zijn t.g.v. de genoemde zaken en het ontbreken van mogelijkheid tot intervisie en training hetzelfde gaan doen als regulier hulpverlener. Dit wordt door De Swaan protoprofessionalisering genoemd.  Dit is een steeds groter probleem aan het worden onder ervaringsdeskundigen doordat ervaringsdeskundigen niet altijd een opleiding hebben gevolgd.

Hierdoor hebben ze niet geleerd hun deskundigheid te expliciteren, legitimeren en valideren. Dit wil zeggen dat zijn niet goed kunnen aangeven wat hun specifieke deskundigheid is en waar dit uit blijkt. Ik heb gemerkt dat veel ervaringsdeskundigen de twee vorige vragen niet goed kunnen beantwoorden.

In de praktijk zie je dat veel ervaringsdeskundigen zonder opleiding aan de slag gaan als ervaringsdeskundige maar niet geleerd hebben hoe dit moet.  Ze worden vervolgens aangenomen zonder duidelijke taakomschrijving of functie-omschrijving waardoor het niet duidelijk is voor henzelf of hu  collega's wat zij te bieden hebben. Dit leidt tot veel verwarring en tot het niet accepteren van ervaringsdeskundigheid als instrument en kennis. Dit is te begrijpen aangezien je als werknemer wilt weten wat je collega te bieden heeft en waarom kan hij dit. De wat ben ik, wat kan ik en waaruit  blijkt dit zijn hierbij de sleutelvragen.

Ik merk echter dat bij veel ervaringsdeskundige deze drie genoemde vragen niet centraal staan. Deze vragen m.b.t. professionalisering en bekwaamheid worden minder belangrijk geacht. Zij praten veelal over wie ben ik. Een werkgever is echter niet bezig met de vraag wie ben ik aangezien deze slechts geinteresseerd is in wat heb jij te bieden en waar blijkt dit uit.

In veel opleidingen voor ervaringsdeskundigen worden deze vragen nog niet centraal gesteld. Er wordt min of meer stilzwijgend vanuit gegaan dat een ervaringsdeskundige automatisch deskundig is en dat dit niet in twijfel mag worden getrokken. Hierbij horen opmerkingen zoals de ervaringsdeskundige herkent de problemen en vragen van de client beter en sneller, de client wordt meer erkent door de ervaringsdeskundige, de ervaringsdeskundige weet hoe de zorg verbeterd kan worden. Er wordt door sommigen ook beweerd dat hier bewijs voor bestaat. Ik heb tot op heden echter geen hard bewijs gevonden voor dergelijke conclusies. Ik denk dat ervaringsdeskundigen een meerwaarde zouden kunnen hebben maar stellen dat het automatisch zo is en dat zij bijv. problemen van de client sneller herkennen lijkt me overtrokken en voorbarig.

Uitspraken zoals " de ervaringsdeskundige herkennen de problemen sneller" hebben een gevaar in zich schuilen. Het leidt er namelijk toe dat  ervaringsdeskundigen gaan denken dat zij zonder opleiding kunnen werken in de zorg of welke andere sector dan ook. Anders gezegd zij vinden vaak dat hun ervaring in de zorg voldoende is om hun werk goed uit te kunnen voeren.

Zij gaan hierbij volledig voorbij aan het feit dat het hebben van ervaringen niet gelijk is aan het zijn van een professional met ervaringsdeskundige kennis. Om een professional te zijn, moet je ook competenties ontwikkelen m.b.t. de functie die je hebt. Dus als je als ervaringsdeskundige als docent wilt werken dan moet je naast je ervaringen in de zorg leren hoe je lesgeeft. Dus dan moet je kennis hebben van didactiek, toetsen en beoordelen, werkvormen, leerpsychologie etc.. .

Ik merk dat veel ervaringsdeskundigen zich een bepaalde deskundigheid toeeigenen die ze niet hebben. Sommige ervaringsdeskundigen noemen zich bijv. docent of gastdocent terwijl ze niet veel meer doen dan hun eigen herstelverhaal vertellen of een presentatie geven. Dit is niet gelijk aan lesgeven. Het komt veel voor dat ervaringsdeskundigen na het volgen van bijv. Werken met eigen ervaring (WMEE) gevraagd worden om docent te worden. Zij worden dan co-trainer naast een hoofdtrainer. De aanname  is dan dat de hoofdtrainer een lesbevoegdheid heeft en didactisch geschoold is. Dit is echter niet het geval. Dus tijdens het co-trainerschap kan geen expertise m.b.t. lesgeven worden verworven. Echter na een of meerdere co-trainer te zijn geweest verwordt de co-trainer tot hoofdtrainer. De aanname is dan dat deze persoon  nu didactisch geschoold hetgeen hij niet is. Op basis van deze functie denkt de persoon dat hij een docent is en vermeldt op zijn CV dat hij docent is terwijl hij feitelijk geen expertise heeft op dit gebied.  Dus de ervaringsdeskundige eigent zich een bepaalde expertise toe die hij niet heeft en kan hierdoor verworden tot een verkeerd voorbeeld van de professional met ervaringsdeskundige expertise (amateurisme). Dit fenomeen komt steeds vaker voor in Nederland.

De trend binnen de ervaringsdeskundige beweging is dan ook dat amateurisme steeds meer de overhand heeft. Opmerkingen als ik heb geen opleiding nodig, ik hoef geen docentenopleiding te volgen om docent te zijn, ik weet hoe je de zorg kunt verbeteren duiden allemaal op een gebrek aan inzicht in eigen kwaliteiten. Iemand kan deze kwaliteiten hebben, maar heeft deze kwaliteiten niet zonder hiervoor enige opleiding te hebben gevolgd. De gevleugelde kreet "Je wordt niet geboren als meester" sluit hier bij aan.

Ervaringsdeskundigen die nu vaak worden aangehaald of verschijnen op congressen hebben een soort over het paard getilde status gekregen vanwege hun vermeende deskundigheid en voorbeeldfunctie. Helaas zijn dit veelal ervaringsdeskundigen die sterk geprotoprofessionaliseerd zijn en niet de voorbeelden zijn die je wilt voor een ervaringsdeskundige binnen een bepaalde sector of functie. Zij vertegenwoordigen vooral de ervaringsdeskundigen die een verlengstuk zijn geworden van SPV's en psychiaters.

Door dergelijke vermeende voorbeeldige ervaringsdeskundigen tot voorbeeld te verheffen van hoe je zou moeten werken en hoe je zou moeten zijn ontstaat een situatie waarbij de ervaringsdeskundige zijn eigenheid verliest en ten prooi valt aan het verworden tot excuustruus en het verlengstuk van de psychiater/SPV's.

Als ervaringsdeskundigen serieus willen worden genomen, zullen ze zich moeten professionaliseren (1), nadenken over legitimering, validatie en explicitering van hun deskundigheid (2), scholing moeten volgen die ervaringsdeskundigheid centraal stelt (3) en op de hoogte blijven van de ontwikkelingen en onderzoek omtrent ervaringsdeskundigheid in binnen en buitenland (4) de vragen wat ben ik,waar blijkt dit uit en welke opleiding heb je hiervoor gevolgd centraal moeten stellen en moeten kunnen beantwoorden (5).

In het licht van de huidige aandacht voor competenties van ervaringsdeskundigen binnen een bepaalde sector en bepaalde functie wordt het des te belangrijker voor de ervaringsdeskundigen in het werkveld en in opleidingen om na te denken over en te werken aan hun professionaliteit, expertise en beroepsidentiteitsontwikkeling. Als zij hier geen aandacht of onvoldoende aandacht aan besteden dan dreigt de institutionalisering van ervaringsdeskundigheid als instrument en kennis. Anders gezegd wat Isarin jaren geleden voorspelde wordt dan werkelijkheid. De huidige ontwikkelingen in de samenleving, arbeidsmarkt en de economie maken het voornoemde des te pregnanter en belangrijker.
26 mei 2013
Dorine: ' Hoera , voor de ervaringswijzer !!'
In Rotterdan is het een chaos in ervaringsdeskundige-opleidingen land !!
Alleen de super amerikaanse "HOWIE THE HARP" opleiding lijkt me interessant.
Voorlopig vind ik de ËRVARINSWIJZER nog de meest aantrekkelijke manier om elkaar te ondersteunen !!!
       Hartelijke groeten,   Dorine Juray. 
20 juli 2012
Anna: 'Gebeurt dit echt wel eens?'
Je doet iedereen tekort als dat zo zou zijn.
19 juni 2012
frank jong: 'Laat alle verschillende deskundigheden tot hun recht komen'
Ik heb de TOED cursus gevolgd en werk vanaf 2009 bij RCO De Hoofdzaak in Alkmaar. Daar begeleid ik onder andere een zelfhulpgroep voor mensen met depressie. Daarnaast ben ik lid van de landelijke Depressie Vereniging en deelnemer van de werkgroep voor lotgenotencontact.

Voor de duidelijkheid benoem ik eerst even de stellingen waarop ik reageer:
1 Is het beroep van ervaringsdeskundige een lege huls, bijvoorbeeld doordat het alleen maar gaat om volgens het ACT model te kunnen werken?

2 Hoe komen de inhoudelijke kwaliteiten van het beroep van ervaringsdeskundige centraal te staan?

Ik respecteer ieders persoonlijke beleving en uitleg, maar in zowel de stellingen als de reacties lees ik toch een aantal misverstanden over ervaringsdeskundigen. Vanaf 1993 is in toenemende mate gepubliceerd over de herstelbenadering en ervaringsdeskundigheid. Een periode van bijna twintig jaar waarin de hoofdlijnen van ervaringsdeskundigheid toch echt wel uitgekristalliseerd zijn.

Misverstanden


Het beroep “ervaringsdeskundige” zou kunnen bestaan.
In een beroep wordt wel deskundigheid toegepast, maar het enkel beschikken over een deskundigheid zal in 9 van de 10 gevallen onvoldoende zijn. Ervaringsdeskundigen kunnen hun inzicht, kennis en vaardigheden toepassen op en voor cliënten die in de wijk verblijven. Meer specifiek op ondersteuning van hun persoonlijk en sociaal herstel, zodat deze cliënten een passender kwaliteit van leven kunnen realiseren. Een zinvolle beschrijving van het beroep zou dus in ieder geval verwijzen naar ondersteuning van herstel en naar de wijk.

De aanwezigheid van een ervaringsdeskundige zou de ACT score extra verhogen.
Dat is pas aan de orde als ook de bijbehorende activiteiten, samenwerking en ondersteuning van het herstel van cliënten positief beoordeeld zijn.

De kwestie “ingrijpen óf respecteren”, wordt een dilemma genoemd.
De herstelbenadering gaat uit van wederzijds respect en “respecteren en passend handelen of laten”, zodat er geen sprake van een dilemma is.

Situaties van je afzetten, wordt een probleem genoemd.
Als het te lastig blijkt om met de eigen ervaringen vergelijkbare situaties van je af te zetten, dan is dat een teken dat iemand weliswaar goed op weg is, maar nog niet ervaringsdeskundig genoeg is om de eigen ervaringen en kennis effectief te kunnen inzetten.

Dingen moeten doorzetten die een cliënt helemaal niet wil, wordt een probleem genoemd.
Dat is volkomen in strijd met het uitgangspunt van wederzijds respect volgens de herstelbenadering; dit mag dus eigenlijk nooit tot de taken van een ervaringsdeskundige behoren.

Het begrip ervaringdeskundige zou gedefinieerd moeten worden.
We gebruiken allemaal dagelijks veel woorden die we niet eerst definiëren en toch kunnen we onszelf duidelijk genoeg maken; een definitie lijkt me dus minder relevant.
Overigens is een beschrijving van herstel belangrijker. De veruit meest geciteerde beschrijving is die uit 1994 van William Anthony: ‘Herstel is een intens persoonlijk, uniek proces van verandering in iemands houding, waarden, gevoelens, doelen, vaardigheden en/of rollen. Het is een manier van leven, van het leiden van een bevredigend, hoopvol en zinvol leven met de beperkingen die de psychische klachten met zich meebrengen. Herstellen betreft het ontgroeien van de (catastrofale) gevolgen van een psychiatrische aandoening en de ontwikkeling van een nieuwe betekenis en een nieuw doel in iemands leven.'

Er zou geen onderbouwing voor het effect van ervaringsdeskundigheid zijn.
Vanaf 1993 is in toenemende mate gepubliceerd over ervaringsdeskundigheid en telkens blijkt dat als ervaringsdeskundigen hun inzicht, kennis en vaardigheden toepassen, dit positieve effecten heeft op het herstel van cliënten.

Wat is de meerwaarde van ervaringsdeskundigheid ten opzichte van hulpverleners, wordt gevraagd.
Deze vraag veronderstelt dat hulpverleners de maatstaf voor de waarde van ervaringsdeskundigheid zouden zijn; de enig relevante maatstaf is natuurlijk die van cliënten; een betere vraag zou zijn: wat is de meerwaarde van ervaringsdeskundigheid voor cliënten.

Hulpverleners zijn soms niet in staat duidelijk te maken wat ze van ervaringsdeskundigen verwachten, zo wordt gesteld.
Relevanter lijkt mij wat de cliënten verwachten van de samenwerking tussen hulpverleners en ervaringsdeskundigen.

Onder ervaringsdeskundigen bestaat geen consensus over wat ervaringsdeskundigheid precies is, zo wordt gesteld.
Het is de vraag welke graad van precisie nodig is, maar in ieder geval zijn de meeste ervaringsdeskundigen het op hoofdlijnen wel degelijk met elkaar eens over de betekenis van ervaringsdeskundigheid.

De ervaringsdeskundige zou een bruggenbouwer zijn.
Ik verwijs graag naar het artikel van Annette Plooy “Ervaringsdeskundigen in de hulpverlening, bruggenbouwers of bondgenoten”, die al in 2007 duidelijk maakte dat een ervaringsdeskundige niet zozeer een bruggenbouwer is, maar vooral een ondersteuner van het herstel van cliënten, zodat deze cliënten een passender kwaliteit van leven kunnen realiseren.

Laat alle verschillende deskundigheden tot hun recht komen
Ervaringsdeskundigen kunnen in wijkteams het herstel van cliënten ondersteunen, zodat deze cliënten een passender kwaliteit van leven kunnen realiseren. Het is aan de manager van het team om álle verschillende deskundigheden tot hun recht te laten komen. Als één van de verschillende deskundigheden dominant wordt, dan gaat het voordeel van een multidisciplinair team snel verloren. Het is aan de cliënten en hun vertegenwoordigers om de teammanagers op deze essentiële verantwoordelijkheid te (doen) wijzen.

De inhoudelijke kwaliteiten van ervaringsdeskundigen zijn vanaf 1993 in toenemende mate duidelijk geworden. Het is uiteindelijk aan cliënten en hun vertegenwoordigers om dit centraler te (doen) stellen of andere wegen te kiezen die ondersteuning van hun herstel en passender kwaliteit van leven wél mogelijk maken.

Andere weg van herstelondersteuning
Ik begeleid bijvoorbeeld bijeenkomsten van zelfhulpgroepen voor mensen met depressieve klachten. Deze bijeenkomsten leveren veel actuele kennis vanuit persoonlijke ervaringen op. Begeleiders toetsen die kennis aan hun bredere ervaringskennis, aan artikelen van vooraanstaande ervaringsdeskundigen en hulpverleners. Op basis van deze getoetste en actuele ervaringskennis stellen wij thema’s samen die we in specifieke bijeenkomsten met geïnteresseerde cliënten delen. De uitgewerkte thema’s komen tijdens de reguliere bijeenkomsten van de zelfhulpgroepen weer aan de orde. Zo ontstaat een leercirkel die zichzelf in stand houdt en getoetste actuele brede ervaringskennis oplevert, waarmee cliënten elkaars herstel kunnen ondersteunen en een passender kwaliteit van leven kunnen realiseren.

Groeten van Frank Jong
16 oktober 2011
De ervaringsdeskundige is een soort supercliënt


Tijdens mijn werk liep ik tegen een aanname aan die vaak onbesproken blijft: hoe slechter de ervaringen met de psychiatrie, hoe beter de ervaringsdeskundige. Tot wanneer kan je jezelf ervaringsdeskundige noemen? Hoeveel last moet je dan nog hebben, en waarvan?

Enerzijds wil men iemand die veel ervaring heeft in de psychiatrie, omdat die daardoor ook veel kritiek kan uiten. Dit impliceert ook veel negatieve ervaringen. Anderzijds wil men een ervaringsdeskundige die goed functioneert en geen schade heeft overgehouden aan zijn behandeling(en).

Iemand dus die goed en snel behandeld is. Hoeveel last mag je dan nog hebben? Hoe ziek moet je zijn en hoe gezond mag je zijn?

Lees de reacties van onze geïnterviewden door te klikken op hun uitspraken.

Annet: 'De gemeenschappelijke ervaring van verlies'
Als je contact hebt met iemand, is de eerste vraag die je krijgt vaak: ‘wat voor diagnoses heb je’, en: ‘wat voor medicatie slik je’. Hoe meer je kunt opnoemen, des te meer je in aanzien stijgt. Je eigen ervaringen moeten ook wel geloofwaardig zijn, want ik werk in de langdurige zorg, dus met mensen die het heftig voor hun kiezen hebben. Collega ervaringswerkers die wat minder heftige problematiek hebben gehad, worden vaak toch niet voor vol aangezien. Van ‘ja, jij kan makkelijk praten’. Maar eigenlijk draait het niet om de diagnose maar om het gemeenschappelijke lijden, de ervaringen van verlies en rouw.

Soms zeggen cliënten, ‘met jou valt het nog wel mee’. Dan denken ze: jij hebt het niet zo erg als ik, voor mij is het niet meer weggelegd. En soms is dat ook zo, sommige mensen worden nooit meer beter en herstellen niet zoals ik dat heb gedaan. Maar ook daar kun je als ervaringswerker op het gebied van herstel wat betekenen. Herstel kan ook iets kleins zijn, een leuke hobby krijgen of herstel met je familie.
29 juli 2011

Lees het hele verhaal: "Kijk voorbij een 'wandelende diagnose'"

Floris: 'Soms vergat ik mijn zwakke kanten'
Wat is nou een supercliënt? Ik ging soms zo op in mijn werk als ervaringsdeskundige en hulpverlener, dat ik vergat dat ik zelf ook nog cliënt ben, met mijn zwakke kanten, mijn leerpunten en kwetsbaarheden.
29 augustus 2011

Lees het hele verhaal: "Ik kon het werk niet van me af zetten"

Reacties:
Bianca: 'Client-af'
De ervaringsdeskundige is een soort superclient?????????????????

Mag je als ervaringsdeskundige ook client-af zijn? En wanneer ben je client-af?
5 september 2011
Client-af
De ervaringsdeskundige is een soort superclient????????????????? Mag je als ervaringsdeskundige ook client-af zijn? En wanneer ben je client-af?
Client-af
De ervaringsdeskundige is een soort superclient?????????????????

Mag je als ervaringsdeskundige ook client-af zijn? En wanneer ben je client-af?
Gerie: 'Patiënt, cliënt, medewerker'
Bianca schreef het volgende:
Client-af
De ervaringsdeskundige is een soort superclient????????????????? Mag je als ervaringsdeskundige ook client-af zijn? En wanneer ben je client-af?
Klik hier voor de volledige reactie.
Ja, je mag cliënt-af zijn. Sterker, dat moet!
Je wordt niet aangenomen omdat je cliënt bent, maar omdat je cliënt WAS. Die ervaringen uit het verleden heb je verdiept en geprofessionaliseerd en om die reden wordt aangenomen. Niet omdat je op het moment van het sollicitatiegesprek cliënt bent.
Dit is belangrijk aangezien je anders eeuwig als cliënt gezien wordt. "Cliënt bij een zorginstelling, dan ook cliënt hier. Cliënt eens, dan cliënt altijd." Dat is een gevaarlijke positie voor een ervaringsdeskundige, omdat dat discriminatie op de werkvloer garandeert en je je dan niet meer kan verdedigen. Zelfs niet via artikel 1 van de grondwet. "Je bent toch aangenomen als cliënt? Nou dan!" Pas dan helemaal op wanneer je ziek wordt, bijvoorbeeld door arbeidsomstandigheden. Dan zal de uitkomst zijn dat het aan jou ligt.
Ik heb, mede door slechte ervaringen, de volgende verdeling voor mezelf gemaakt:
- Bij een zorginstelling waar ik onder behandeling ben, ben ik PATIËNT. Ik spreek een arts, krijg eventueel medicijnen en behandeling. Hier gaat het over mijn ziekte. En soms heeft de arts regie. (Is het zo dat de staatssecretaris zo simpel kan zeggen dat psychische ziekten geen echte ziekten zijn, omdat iedereen cliënt is, en voor een ziekte nog altijd patiënten nodig zijn?"
- Bij een dagactiviteit, scholing en trajectbegeleiding of integratie ben ik een CLIËNT. Als klant van een dienstverlenend bedrijf koop ik begeleiding. Ik heb de regie. Soms bepaal ik dat ik geen begeleiding nodig heb of vind. Mijn zaak.
-  Wanneer ik solliciteer bij een zorginstelling als ervaringsdeskundige, dan ben ik een reguliere medewerker, met dezelfde rechten en plichten als mijn collega's. Ik wordt niet aangenomen omdat ik cliënt ben, maar om mijn ervaringen in het verleden. Vragen over mijn gezondheid gaat de sollicitatiecommissie niets aan, net zoals ze niet mogen vragen of ik suikerziekte, migraine of lage rugpijn heb. Of ik een arts zie gaat ze niets aan, net zoals ze dat niets aangaat bij een collega. 
Deze verdeling maakt mijn rechtspositie duidelijker. Het maakt ook aan iedereen duidelijk in welk stadium ik zit en hoe ik bejegend wil worden.
Wanneer er door een collega gevraagd wordt aan mij "Hoe zie jij het als cliënt?" Dan wijs ik dat af en wil de vraag herformuleerd hebben als "Hoe zie jij dat als ervaringswerker?" of "Hoe zie jij het met jouw ervaring?"
Daar ben ik voor aangenomen.
19 september 2011
Patiënt, cliënt, medewerker
Ja, je mag cliënt-af zijn. Sterker, dat moet!Je wordt niet aangenomen omdat je cliënt bent, maar omdat je cliënt WAS.
Patiënt, cliënt, medewerker
Ja, je mag cliënt-af zijn. Sterker, dat moet!
Je wordt niet aangenomen omdat je cliënt bent, maar omdat je cliënt WAS. Die ervaringen uit het verleden heb je verdiept en geprofessionaliseerd en om die reden wordt aangenomen. Niet omdat je op het moment van het sollicitatiegesprek cliënt bent.
Dit is belangrijk aangezien je anders eeuwig als cliënt gezien wordt. "Cliënt bij een zorginstelling, dan ook cliënt hier. Cliënt eens, dan cliënt altijd." Dat is een gevaarlijke positie voor een ervaringsdeskundige, omdat dat discriminatie op de werkvloer garandeert en je je dan niet meer kan verdedigen. Zelfs niet via artikel 1 van de grondwet. "Je bent toch aangenomen als cliënt? Nou dan!" Pas dan helemaal op wanneer je ziek wordt, bijvoorbeeld door arbeidsomstandigheden. Dan zal de uitkomst zijn dat het aan jou ligt.
Ik heb, mede door slechte ervaringen, de volgende verdeling voor mezelf gemaakt:
- Bij een zorginstelling waar ik onder behandeling ben, ben ik PATIËNT. Ik spreek een arts, krijg eventueel medicijnen en behandeling. Hier gaat het over mijn ziekte. En soms heeft de arts regie. (Is het zo dat de staatssecretaris zo simpel kan zeggen dat psychische ziekten geen echte ziekten zijn, omdat iedereen cliënt is, en voor een ziekte nog altijd patiënten nodig zijn?"
- Bij een dagactiviteit, scholing en trajectbegeleiding of integratie ben ik een CLIËNT. Als klant van een dienstverlenend bedrijf koop ik begeleiding. Ik heb de regie. Soms bepaal ik dat ik geen begeleiding nodig heb of vind. Mijn zaak.
-  Wanneer ik solliciteer bij een zorginstelling als ervaringsdeskundige, dan ben ik een reguliere medewerker, met dezelfde rechten en plichten als mijn collega's. Ik wordt niet aangenomen omdat ik cliënt ben, maar om mijn ervaringen in het verleden. Vragen over mijn gezondheid gaat de sollicitatiecommissie niets aan, net zoals ze niet mogen vragen of ik suikerziekte, migraine of lage rugpijn heb. Of ik een arts zie gaat ze niets aan, net zoals ze dat niets aangaat bij een collega. 
Deze verdeling maakt mijn rechtspositie duidelijker. Het maakt ook aan iedereen duidelijk in welk stadium ik zit en hoe ik bejegend wil worden.
Wanneer er door een collega gevraagd wordt aan mij "Hoe zie jij het als cliënt?" Dan wijs ik dat af en wil de vraag herformuleerd hebben als "Hoe zie jij dat als ervaringswerker?" of "Hoe zie jij het met jouw ervaring?"
Daar ben ik voor aangenomen.
Bianca: 'Echt client-af'
Gerie schreef het volgende:
Patiënt, cliënt, medewerker
Ja, je mag cliënt-af zijn. Sterker, dat moet!Je wordt niet aangenomen omdat je cliënt bent, maar omdat je cliënt WAS.
Klik hier voor de volledige reactie.
Gerie,

Mooi! Je verwoordt het heel duidelijk. Ik denk, dat je hier veel mensen mee helpt. Ik ben zelf al jaren geen client meer, maar kom nog steeds vooroordelen tegen als ervaringsdeskundige. Met name sensatie-achtige vragen over mijn psychische kwetsbaarheid. Ik wijs deze vragen ook altijd vriendelijk, doch resoluut af.

Bedankt voor je reactie!
19 september 2011
ML: 'Client-af en client-aan'
Bianca schreef het volgende:
Client-af
De ervaringsdeskundige is een soort superclient????????????????? Mag je als ervaringsdeskundige ook client-af zijn? En wanneer ben je client-af?
Klik hier voor de volledige reactie.
Wanneer ben je client-af... goede vraag.

Ik heb mezelf nooit patient gevoeld.
Het chronische aspect van (mijn) psychiatrische ziekte is de kwetsbaarheid. Je ziekte is chronisch omdat je (voor eeuwig?) kwetsbaar bent om het nog een keer te krijgen. Zelf schrok ik van een terugval die plaatsvond 12 jaar na mijn eerste episode.

Waarom zou je als ervaringsdeskundige client-af zijn? Je kwetsbaarheid is niet opeens over omdat je een baan hebt. Mijn terugval vond plaats toen ik drie jaar werkte als ervaringsdeskundige (ed.). Ik ben er voor dat je je werk als ed. niet beschouwt als bekroning op je herstelverhaal. Het is gewoon een baantje. Niet de afsluiting van je psychiatrische carriere...

Ik weet niet wanneer je je psychiatrische carriere afsluit en client-af bent. Wat is client? Als je in therapie bent, of medicijnen neemt, of een diagnose hebt die als chronische ziekte wordt beschouwd? Ben je een patient als je epilepsie hebt? Of suikerziekte? Of de ziekte van Crohn? Volgens mij hangt het af van hoe groot de rol is die je de ziekte geeft in je leven en t.a.v. jouw persoon.

Ik weet niet wanneer je client-af bent.
16 september 2011
ML: 'Reactie op Floris'
Wat is een superclient? Je kan in de ogen van je collega's een superclient zijn terwijl je zelf weet dat je te hard gaat. Of in de ogen van je patienten: iemand die het allemaal (wel) gelukt is - een voorbeeld om na te streven; iemand die het leed relativeert door zijn presentie, en onmogelijkheden wegglimlacht.

Waar nooit over gesproken wordt in de hulpverlening, is wat het doet met het ego van de medewerkers. Er zit m.i. soms een discutabel ding bij dat hulpverleners 'lekker gaan' op mensen helpen. Ze voelen zich speciaal, extra goed, een redder, een superman... Het doet hoe dan ook iets voor het ego. Dat mag. Het ego moet er ook zijn. Ik zal hier nog verder over nadenken.

In mijn nieuwe artikel, Van excuusschizofreen naar Hersteldeskundige: tips en tools voor ervaringsdeskundigen in de ggz (MGv 7/8, 2011), stel ik dat je nooit moet vergeten wie je geweest bent. Om niet terug te vallen, moet je altijd op je neus (een tool) vertrouwen. Die neus bestaat uit je zwakke kanten en hoe je daar mee omgegaan bent, hoe je met je kwetsbaarheden omspringt etc. Je kan als (beginnend) ed. zo op gaan in je werk dat je denkt dat je alles kan en niet ziek bent geweest. Ook ga je veel meer over je eigen ziekte snappen door je gesprekken met anderen. Je staat opeens aan de andere kant, die van genezer. Begeleider, wellicht. Aan die kant denk je nooit aan je eigen ziekte, dat schakel je een beetje uit. Die is irrelevant, want je bent met de ander bezig. Die heb je wel in de smiezen. Dit is althans hoe ik het heb gedaan. Daarbij komt dat de werkdruk/collega´s vereist dat je gaat knallen, zeker in ACT-teams, dus is er weinig tijd voor stilstaan bij hoe je je voelt. Als het goed is, doet het werk veel met je. Maar je bent een superclient, iemand die alle zaken rond zijn ziekte heeft verwerkt en zo goed begrijpt dat hij - met zijn cape - bij mensen met dezelfde aandoening langsgaat. (Vreemd is vaak, dat juist omdat je ze als mens benadert, en niet als ziekte/iemand met aandoening, je ze weet te bereiken. Dus je eigen ziekte komt helemaal niet ter sprake.) Ik denk dat door dit beeld van ´superclient´ bij collega´s en management, vakgenoten makkelijker kunnen terugvallen. Maar ook de ed´s zelf moeten beter opletten, als ze zo losgaan op hun baan dat ze het beschouwen als een afronding van hun herstelverhaal. Bovenal blijft het opletten op de verraderlijke aard van psychoses, waarbij je soms meer denkt te kunnen dan je wil/kan, of gelooft in iets dat niet meer bestaat. De mens die je bent geworden na je psychose is fragiel, hoe stoer je ook bent op je werk.
31 augustus 2011
Reactie op Floris
Wat is een superclient? Je kan in de ogen van je collega's een superclient zijn terwijl je zelf weet dat je te hard gaat.
Reactie op Floris
Wat is een superclient? Je kan in de ogen van je collega's een superclient zijn terwijl je zelf weet dat je te hard gaat. Of in de ogen van je patienten: iemand die het allemaal (wel) gelukt is - een voorbeeld om na te streven; iemand die het leed relativeert door zijn presentie, en onmogelijkheden wegglimlacht.

Waar nooit over gesproken wordt in de hulpverlening, is wat het doet met het ego van de medewerkers. Er zit m.i. soms een discutabel ding bij dat hulpverleners 'lekker gaan' op mensen helpen. Ze voelen zich speciaal, extra goed, een redder, een superman... Het doet hoe dan ook iets voor het ego. Dat mag. Het ego moet er ook zijn. Ik zal hier nog verder over nadenken.

In mijn nieuwe artikel, Van excuusschizofreen naar Hersteldeskundige: tips en tools voor ervaringsdeskundigen in de ggz (MGv 7/8, 2011), stel ik dat je nooit moet vergeten wie je geweest bent. Om niet terug te vallen, moet je altijd op je neus (een tool) vertrouwen. Die neus bestaat uit je zwakke kanten en hoe je daar mee omgegaan bent, hoe je met je kwetsbaarheden omspringt etc. Je kan als (beginnend) ed. zo op gaan in je werk dat je denkt dat je alles kan en niet ziek bent geweest. Ook ga je veel meer over je eigen ziekte snappen door je gesprekken met anderen. Je staat opeens aan de andere kant, die van genezer. Begeleider, wellicht. Aan die kant denk je nooit aan je eigen ziekte, dat schakel je een beetje uit. Die is irrelevant, want je bent met de ander bezig. Die heb je wel in de smiezen. Dit is althans hoe ik het heb gedaan. Daarbij komt dat de werkdruk/collega´s vereist dat je gaat knallen, zeker in ACT-teams, dus is er weinig tijd voor stilstaan bij hoe je je voelt. Als het goed is, doet het werk veel met je. Maar je bent een superclient, iemand die alle zaken rond zijn ziekte heeft verwerkt en zo goed begrijpt dat hij - met zijn cape - bij mensen met dezelfde aandoening langsgaat. (Vreemd is vaak, dat juist omdat je ze als mens benadert, en niet als ziekte/iemand met aandoening, je ze weet te bereiken. Dus je eigen ziekte komt helemaal niet ter sprake.) Ik denk dat door dit beeld van ´superclient´ bij collega´s en management, vakgenoten makkelijker kunnen terugvallen. Maar ook de ed´s zelf moeten beter opletten, als ze zo losgaan op hun baan dat ze het beschouwen als een afronding van hun herstelverhaal. Bovenal blijft het opletten op de verraderlijke aard van psychoses, waarbij je soms meer denkt te kunnen dan je wil/kan, of gelooft in iets dat niet meer bestaat. De mens die je bent geworden na je psychose is fragiel, hoe stoer je ook bent op je werk.
afca: 'Super Client en ook nog Werkzaam als Ervar Desk. Hoe te combineren?'
ML schreef het volgende:
Reactie op Floris
Wat is een superclient? Je kan in de ogen van je collega's een superclient zijn terwijl je zelf weet dat je te hard gaat.
Klik hier voor de volledige reactie.
Bij dit belangrijke onderwerp valt mij op dat respondenten een verschillende invalshoek hanteren .
Onderwerp: Cliënt zijn en tevens Ervaringsdeskundig of Supercliënt en werkzaam in bijv. een ACT-team

De reacties van ML, Bianca en Floris wil ik graag combineren.
Het lijkt me in eerste instantie niet eenvoudig om als ex-patiënt of herstellende aan het werk te gaan als beginnend ervaringsdeskundige.
Hoe kom je erachter dat je je sterk genoeg voelt om zulk belangrijk en verantwoordelijk werk aan te kunnen? ML schrijft dat er een bepaalde werkdruk is in de organisatie en dit moet je combineren met je eigen ervaringen en dit ook nog goed verwerken.
Het idee van Supercliënt zie ik niet zo snel.
In mijn volgende bijdragen wil ik wat dieper op deze ingewikkelde materie ingaan.
juli 2012
23 juli 2012
Koen: 'Accepteer dat je tekortkomingen hebt!'
Ik heb een periode gekend in mijn leven waarin ik psychotisch was en onbehandeld rondliep. Ik gebruikte veel alcohol en softdrugs als zelfmedicatie. Door een gedwongen opname, veel rust, steun van vrienden en familie en goede medicatie ben ik er weer bovenop gekomen. De weg naar herstel was lang met ups en downs. Doordat ik de weg van herstel bewandel, ben ik mij steeds sterker gaan voelen. Ik prijs mij gelukkig dat ik enige werkervaring had voordat ik ziek werd en zodoende al kennis hed gemaakt met de werkvloer en de daarbij behorende stress. Ikzelf heb mij nooit echt zwaar onheus behandeld gevoeld in de psychiatrie en kan wel zeggen dat ik over het algemeen met respect behandeld ben. Ik heb ook wel anders gezien en gehoord en besef mij dat ik mazzel gehad heb met mijn behandelaars. Het is super dat ik nu kan werken als ervaringswerker. Ik ben echter geen Superman. Als het puntje bij paaltje komt moet je het toch echt allemaal zelf doen. Acceptatie van je tekortkomingen is een startpunt bij het kijken naar wat je allemaal nog wel kunt.
18 augustus 2011
Accepteer dat je tekortkomingen hebt!
Ik heb een periode gekend in mijn leven waarin ik psychotisch was en onbehandeld rondliep. Ik gebruikte veel alcohol en softdrugs als zelfmedicatie.
Accepteer dat je tekortkomingen hebt!
Ik heb een periode gekend in mijn leven waarin ik psychotisch was en onbehandeld rondliep. Ik gebruikte veel alcohol en softdrugs als zelfmedicatie. Door een gedwongen opname, veel rust, steun van vrienden en familie en goede medicatie ben ik er weer bovenop gekomen. De weg naar herstel was lang met ups en downs. Doordat ik de weg van herstel bewandel, ben ik mij steeds sterker gaan voelen. Ik prijs mij gelukkig dat ik enige werkervaring had voordat ik ziek werd en zodoende al kennis hed gemaakt met de werkvloer en de daarbij behorende stress. Ikzelf heb mij nooit echt zwaar onheus behandeld gevoeld in de psychiatrie en kan wel zeggen dat ik over het algemeen met respect behandeld ben. Ik heb ook wel anders gezien en gehoord en besef mij dat ik mazzel gehad heb met mijn behandelaars. Het is super dat ik nu kan werken als ervaringswerker. Ik ben echter geen Superman. Als het puntje bij paaltje komt moet je het toch echt allemaal zelf doen. Acceptatie van je tekortkomingen is een startpunt bij het kijken naar wat je allemaal nog wel kunt.
ML: 'Batman vs. domme mensen'
Koen schreef het volgende:
Accepteer dat je tekortkomingen hebt!
Ik heb een periode gekend in mijn leven waarin ik psychotisch was en onbehandeld rondliep. Ik gebruikte veel alcohol en softdrugs als zelfmedicatie.
Klik hier voor de volledige reactie.
Ik kan me alleen maar aansluiten bij wat je zegt: je moet het toch echt allemaal zelf doen. Het klinkt alsof je een lange periode van lijden hebt doorstaan om hier zo duidelijk je betoog mee af te sluiten. Mooi, Koen. Misschien is dat juist wat Superman ook deed, of Batman: die deden het ook allemaal zelf. Met de daarbij horende eenzaamheid. Ik denk wel eens dat mensen doordraaien omdat ze niet om kunnen gaan met het feit dat a. ze alleen zijn, b. de wereld geen goed of fout kent, c. volstrekt willekeurig is waar je in gelooft... Dit zeg ik nu, omdat die eenzaamheid (punt a.) voor veel patienten moeilijk is & je daarin als hulpverlener maar zeker als ed. veel in kan betekenen.

Goede hulp is bij een psychose van levensbelang, vertrouwen ook. Helaas zijn er gewoon heel veel domme mensen. En die werken ook in de psychiatrie. Daardoor hoor je vaak dramatische verhalen over narcistische psychiaters met slechte, onjuiste diagnoses & gemakzuchtige of simpelweg verkeerde medicatiekeuzes, plus (sociaal psychiatrisch) verpleegkundigen die alleen geloven in diagnoses. Als je pech hebt - zo willekeurig is het - kan je herstel veel langer duren dan nodig of word je niet zo gezond en gelukkig als je had kunnen zijn. Het is dus van belang om zelf mondig te zijn & te zeggen waar het op staat. Dat zijn de echte superclienten. Dat kan je je patienten meegeven. Dat ze een balans moeten vinden tussen de ander vertrouwen en klakkeloos overnemen wat tegen hem gezegd wordt. Het probleem is dat dit bemoeilijkt wordt door het feit dat je een psychose hebt gehad, waardoor je twijfelt aan jouw perceptie van de werkelijkheid en twijfelt aan je eigen motieven.

Ik besef me dat ik het helemaal niet heb over de superclient die je voor je collega's bent/kan zijn. Je bent voor hen misschien een casus die goed is afgelopen want je werkt, maar waarschijnlijk zien ze je gewoon als collega. Als het niet domme mensen zijn, vragen ze wat je heeft geholpen in je herstel, welke ervaringen met hulpverleners en welke niet. Dan zijn het slimme mensen, die zien dat iedereen tekortkomingen heeft.
24 augustus 2011
De ervaringsdeskundige is een bruggenbouwer

Wat het meest stoort aan de opvatting dat de ervaringsdeskundige een bruggenbouwer is, is de impliciete negatieve visie op zowel de psychiatrie als de ervaringsdeskundige. Het lijkt een visie van verongelijkte patiënten: de ggz gebruikt ‘ons’ om de (moeilijke dan wel vervelende) patiënten te bereiken, zodat daarna de professionals aan de slag kunnen. Die doen namelijk echt werk, en ‘wij’ niet.

Deze verongelijkte ondertoon vertro ebelt het zicht op de kwaliteit van bruggenbouwen. Het kan zeker zo zijn dat een ervaringsdeskundige eerder het vertrouwen weet te winnen van iemand die psychotisch is; hij is geen medicus en daarom minder bedreigend. Hij zegt bijna dit: kijk ‘de psychiatrie’ heeft mij ook geholpen, dus je kan ze best vertrouwen – eventueel vergezeld van de nodige kritiek op het systeem en een eerlijk beeld van de voor- en nadelen van een psychiatrische behandeling.

Hierdoor kunnen mensen die anders nooit geholpen (willen) worden, toch ondersteuning krijgen. Maar het kan ook averechts werken, bijvoorbeeld als een vernedering. Niet elke patiënt zit te wachten op iemand die beweert hetzelfde te hebben gehad als jij nu meemaakt. Met het afbrokkelen van het waansysteem verdwijnt de belangrijke rol die hij in dat systeem vervult en moet hij de confrontatie aangaan met de verloren jaren, plotselinge eenzaamheid, gebrek aan status, verlies aan identiteit et cetera. De ervaringsdeskundige kan net zo goed bruggen verbranden.

Lees de reacties van onze geïnterviewden door te klikken op hun uitspraken.

Hans: 'Straattaal spreken'

Mijn reactie is tweeledig. Gevoelsmatig roept deze stelling weerstand bij me op. Naar mijn mening brengt hij de rol van de ervaringsdeskundige terug tot de beperkte rol van contactmaker of intermediair. Waarom de ervaringsdeskundige niet als behandelaar, analytisch denker of beleidsmaker?


Verstandelijk onderschrijf ik dat de ervaringsdeskundige op het gebied van bruggenbouwen ongetwijfeld iets zou kunnen bijdragen, mits hij over de hiervoor noodzakelijke eigenschappen beschikt, zoals bijvoorbeeld sociale intuïtie, de nodige tact en voldoende communicatieve vaardigheden.

Vanuit mijn eigen ervaring in de wereld van verslaving heb ik geleerd dat deze vaardigheden niet zozeer om welbespraaktheid of 'goede manieren' draaien, maar juist meer om het kennen en spreken van de straattaal en om het aannemen van de houding van de straat. Het is belangrijk mee te kunnen praten over alles wat er bij het leven van een verslaafde hoort - van het gebruik zelf tot en met het morele verval dat bij de leefstijl komt kijken – en indien nodig, gezag kunnen uitstralen.

18 oktober 2011
Floris: 'Vertrouwen verdwijnt bij komst team'
Ik werd ook wel ingezet als een soort bruggenbouwer, om te proberen vertrouwen te wekken en ‘een bandje op te bouwen’ zoals dat genoemd werd. Dan zit jouw taak erop en komt de rest van het team, met vaak de minder leuke dingen die er moeten gebeuren, zoals medicatie of een RM. Of ik mocht nog even vertellen hoe goed het is om medicatie te nemen. De cliënt kon zich dan soms een beetje verraden voelen: het begint nog wel leuk met een kopje koffie en een sigaretje, maar er komt wel meer achteraan om iemand te verleiden een bepaald traject in gang te zetten. Die dubbele rol vond ik soms wel moeilijk, aan de ene kant ben je maatje, aan de andere kant onderdeel van het behandelteam.

Zelf liet ik de keuze bij de cliënt. Als iemand echt erg in de war is, is het misschien beter dat hij medicatie neemt. Maar als hij dat niet wil, moet je het ook niet doen. Dat vond het team vaak niet – het speerpunt in het beleid was meestal: eerst medicatie, dan stabiel krijgen en verder kijken. Soms was dat heel begrijpelijk en nodig, maar soms ook niet. Soms kan dan door wat de rest van het team wil, het bandje dat je net hebt opgebouwd ook weer heel snel kapot gaan. Waardoor het vertrouwen weg is, in mij maar ook in het hele team. Dan is het heel moeilijk om weer een samenwerking op te bouwen.
29 augustus 2011

Lees het hele verhaal: "Ik kon het werk niet van me af zetten"

Annet: 'Ik ben geen verlengde arm van het team'
Ik kan me goed vinden in de ‘bruggenbouwer’, want ik word in het FACT-team ook wel ingezet voor mensen die de zorg mijden. Van ‘wil jij proberen of je daar een ingang krijgt’. In de meeste gevallen lukt het mij makkelijker om binnen te komen. Maar wat mijn collega’s dan zouden kunnen vragen, is dat ik ze ga vertellen dat ze hun pillen moeten slikken. Dat doe ik dus niet, ik ben geen verlengde arm. Ik doe meer het ACT-werk, kijken waar de behoefte ligt. Als iemand wil verhuizen, gaan we daar op insteken. Alles in de hoop dat je een vertrouwensband krijgt, en dat er van daaruit meer kan ontstaan. 

Ik denk dat ik makkelijker toegang krijg, omdat mijn collega’s toch sneller proberen iemand pillen aan te praten en ik daar helemaal niet over ga. Mijn collega’s hebben het vaak over symptomen en de ziekte, terwijl ik gewoon ga kijken wat interesses en hobbies zijn. Of het gaat over koetjes en kalfjes, een gewoon menselijk gesprek. Want ik heb geen agenda.

Daarnaast vertaal je de wereld en de beleving van de cliënt. Je legt uit hoe het is om ziek te worden en alles te verliezen. Zo kunnen hulpverleners zich meer inleven in de situatie van iemand.
4 augustus 2011

Lees het hele verhaal: "Kijk voorbij een 'wandelende diagnose'"

Reacties:
ML: 'We leveren bouwstenen aan'
Of we nou metselaar zijn of bruggenbouwer, ik denk dat iedereen die in de psychiatrie werkt bouwstenen aanlevert.
19 april 2011
Rombertus: 'Bouwen of afbreken'
Het bouwen of afbreken kunnen we allemaal hoef je geen ervaringsdeskundige voor te zijn. Dit is iets wat ieder mens in zich heeft.
Sneller contact maken met clienten kunnen we zeker maar dan ........... we blijven niet heilig door aan te geven dat we het zelfde mee hebben gemaakt, en dat dat ons maakt tot ervaringsdeskundigen. 
Het punt dat we ze bij de hand kunnen nemen en ze door het systeem te leiden, dat maakt ons anders. 
Waarom moet dat ook met schoppen tegen het systeem gebeuren wat ons heeft geholpen dit snap ik niet.
Mijn ervaring is dat je een band schept met een client op het moment dat je hem of haar laat inzien dat je hem of haar begrijpt en een aantal handvatten kunt geven om verder te kunnen. 
Die brug moeten ze zelf bouwen maar je moet ze helpen.
En als bruggenbouwer tussen de therapeuten en clienten geef de therapeuten het inzicht waar je zelf tegen aan bent gelopen wijs ze niet direct en open op fouten want dan zijn het net mensen als jij en ik die op hun achterste benen gaan staan.
Dus zorg ervoor dat je samen bouwt geef hun handvatten en neem ze ook van hun aan. 
Zoals jullie zien praat ik over therapeuten en niet over professionals want als we ons zelf al niet zien als professional hoe moet je dat dan van een ander verwachten.
Dus een bruggenbouwer zijn we allemaal, we moeten wel de brug samen bouwen en dat moeten we allemaal goed in ons hoofd prenten.
7 april 2011
Tineke: 'Niet je eigen ervaring aan een ander opleggen'
Ik werk als vrijwilliger bij een opvang van verslaafden en ex-daklozen. Ik heb zelf een achtergrond met een kwetsbaarheid; adhd en verslaving. Ik werk niet als ervaringsdeskundige, maar als ik iets over mijn achtergrond vertel, krijg je wel eerder een onderonsje. Ik denk dat dit een kwaliteit is van de ervaringsdeskundige: je wint sneller het vertrouwen.

Ik kan me voorstellen dat de eigen ervaring ook in de weg kan zitten. Zelf heb ik een training ‘Empowerment+, sterk in ervaringswerk’ gedaan bij ‘Het zwarte gat’, zie http://www.hetzwartegat.info/ . Het gaat over herstel. Als je bijvoorbeeld van je verslaving af bent. Pas dan zie je de puinhopen die je hebt achtergelaten. Dan is het fijn als er iemand is die naast je staat, die dat ook heeft meegemaakt.

Het gaat er dan wel om hoe diegene dat brengt. Je kunt je eigen ervaring niet éé n op éé n kopiëren naar wat een ander heeft meegemaakt. Die ander heeft het misschien erger meegemaakt, of heeft het anders meegemaakt. Je moet iemand dus zijn eigen tempo gunnen om te herstellen en rekening houden met terugval.
7 april 2011
Marco619: 'Een leven lang bouwen en afbreken.'
Leren leven met je eigen handicap(s), ben geen
bruggenbouwer, 'er te zijn', is het belangrijkste. Niet
24uur, maar ook niet voor zo maar even. Hoe ga ik er mee
om - met of zonder medicatie?.
7 april 2011
Een leven lang bouwen en afbreken.
Leren leven met je eigen handicap(s), ben geen bruggenbouwer, 'er te zijn', is het belangrijkste. Niet 24uur, maar ook niet voor zo maar even.
Een leven lang bouwen en afbreken.
Leren leven met je eigen handicap(s), ben geen
bruggenbouwer, 'er te zijn', is het belangrijkste. Niet
24uur, maar ook niet voor zo maar even. Hoe ga ik er mee
om - met of zonder medicatie?.
Maurice: 'Er zijn meerdere wegen'
Marco619 schreef het volgende:
Een leven lang bouwen en afbreken.
Leren leven met je eigen handicap(s), ben geen bruggenbouwer, 'er te zijn', is het belangrijkste. Niet 24uur, maar ook niet voor zo maar even.
Klik hier voor de volledige reactie.
En Marco, iemand die erg voor het Opbouwen en weer Afbreken is, is Nietzsche . Hij zegt ook dit: `Veel mensen zijn obstinaat over de weg nadat deze is ingeslagen, slechts weinig over de bestemming.` Als je twijfelt over je medicatie, vergeet niet dat er meerdere wegen naar Rome leiden. Misschien is zomaar stoppen niet de weg, maar zijn er andere manieren om je doel te bereiken. Je kan erover praten om langzaam af te bouwen, bijvoorbeeld. Of je kan afspreken te stoppen als je hebt bewezen dat je iets kan doen wat je wil bereiken, zoals een cursus, opleiding, werk, of vorm van sociaal contact. Als blijkt dat je dat een tijdje met medicatie kunt, kan je misschien afbouwen. Stop sowieso niet cold turkey. Ik zou denken: begin eerst met iets nieuws voordat je stopt.
29 april 2011
Gerie: 'Metselaar of architect'
De ervaringsdeskundige als bruggenbouwer betekent vaak dat je metselaar wordt. Maar waarom kan ik als ervaringsdeskundige niet de architect van de brug zijn?
De opleidingen die in dit stuk genoemd zijn gaan tot mbo-niveau. Het IGPB heeft een opleiding "Leiding geven, management en sociaal ondernemen vanuit een cliëntenperspectief" op HBO niveau. De ervaringsdeskundige als beleidsmaker.
Hier is nog een lange weg te gaan. Een jaar geleden ongeveer, gaf ik leiding aan een scholingscentrum van een GGZ-instelling, met bijna 40 medewerkers, in vaste dienst en vrijwillig, onder me. Ik sprak toen een psychiater, niet de mijne, bij een instelling waar ik onder behandeling was. Ik bracht het gesprek op de vage functieomschrijvingen van ervaringsdeskundigen, dat ze de laagste beloning kregen en slechts als part-timer aan de slag konden. De psychiater kwam niet verder dan hoe mooi dat is dat zoiets mogelijk is voor een cliënt. Ik ging weg met het gevoel: "Dat een kneusje een baantje heeft is mooi. En het is nog een beetje nuttig voor ons."
Laat de ervaringsdeskundige het team leiden, mits deze de kwaliteiten heet. Zet naast de, beleidsmakende, psychiater een ervaringsdeskundige. De ene voor de medische kant, de ander voor de inhoud van het beleid. De ervaringsdeskundige weet namelijk ook van tunnels en veerboten.
Die wil ik niet bouwen, die wil ik ontwerpen. Dan kunnen de (ACT-) teams deze bouwen naar mijn plannen.
19 april 2011
Metselaar of architect
De ervaringsdeskundige als bruggenbouwer betekent vaak dat je metselaar wordt.
Metselaar of architect
De ervaringsdeskundige als bruggenbouwer betekent vaak dat je metselaar wordt. Maar waarom kan ik als ervaringsdeskundige niet de architect van de brug zijn?
De opleidingen die in dit stuk genoemd zijn gaan tot mbo-niveau. Het IGPB heeft een opleiding "Leiding geven, management en sociaal ondernemen vanuit een cliëntenperspectief" op HBO niveau. De ervaringsdeskundige als beleidsmaker.
Hier is nog een lange weg te gaan. Een jaar geleden ongeveer, gaf ik leiding aan een scholingscentrum van een GGZ-instelling, met bijna 40 medewerkers, in vaste dienst en vrijwillig, onder me. Ik sprak toen een psychiater, niet de mijne, bij een instelling waar ik onder behandeling was. Ik bracht het gesprek op de vage functieomschrijvingen van ervaringsdeskundigen, dat ze de laagste beloning kregen en slechts als part-timer aan de slag konden. De psychiater kwam niet verder dan hoe mooi dat is dat zoiets mogelijk is voor een cliënt. Ik ging weg met het gevoel: "Dat een kneusje een baantje heeft is mooi. En het is nog een beetje nuttig voor ons."
Laat de ervaringsdeskundige het team leiden, mits deze de kwaliteiten heet. Zet naast de, beleidsmakende, psychiater een ervaringsdeskundige. De ene voor de medische kant, de ander voor de inhoud van het beleid. De ervaringsdeskundige weet namelijk ook van tunnels en veerboten.
Die wil ik niet bouwen, die wil ik ontwerpen. Dan kunnen de (ACT-) teams deze bouwen naar mijn plannen.
Maurice: 'Benieuwd naar jouw tunnels en veerboten'
Gerie schreef het volgende:
Metselaar of architect
De ervaringsdeskundige als bruggenbouwer betekent vaak dat je metselaar wordt.
Klik hier voor de volledige reactie.
Gerie, ik vind jouw invalshoek interessant, maar heb helaas geen ervaring aan de beleidskant. (Wel was ik bijna teamleider geworden van mijn VIP-team, als ik niet burnedout was geraakt.) Ik denk dus dat we nu bouwstenen aanleveren. Indien we als architecten / metselaar worden ingezet, krijg je, vrees ik, nog meer de discussie over competenties en de vaagheid van functieomschrijvingen. Het gevoel dat je omschrijft, herken ik wel. Daar gaat ons volgende cliche over, volgende maand, dat we niet meer zijn dan een veredeld maatje. Wat ik een heel interessante gedachte vind, is dat het een uitvinding van de psychiatrie is. Ervaringsdeskundigheid als de ultieme vorm van dagbesteding. (Natuurlijk is het een uitvloeisel van de emancipatie van de clientenbeweging, maar dagbesteding zoeken voor clienten is een belangrijk doel van heel veel hulpverleners...) Het inzetten als architect zou dit weerleggen, en kan leiden tot vernieuwingen in de ggz. Ik ben dan ook benieuwd naar de bruggen, tunnels en veerboten die je zou willen ontwerpen.
29 april 2011
Benieuwd naar jouw tunnels en veerboten
Gerie, ik vind jouw invalshoek interessant, maar heb helaas geen ervaring aan de beleidskant.
Benieuwd naar jouw tunnels en veerboten
Gerie, ik vind jouw invalshoek interessant, maar heb helaas geen ervaring aan de beleidskant. (Wel was ik bijna teamleider geworden van mijn VIP-team, als ik niet burnedout was geraakt.) Ik denk dus dat we nu bouwstenen aanleveren. Indien we als architecten / metselaar worden ingezet, krijg je, vrees ik, nog meer de discussie over competenties en de vaagheid van functieomschrijvingen. Het gevoel dat je omschrijft, herken ik wel. Daar gaat ons volgende cliche over, volgende maand, dat we niet meer zijn dan een veredeld maatje. Wat ik een heel interessante gedachte vind, is dat het een uitvinding van de psychiatrie is. Ervaringsdeskundigheid als de ultieme vorm van dagbesteding. (Natuurlijk is het een uitvloeisel van de emancipatie van de clientenbeweging, maar dagbesteding zoeken voor clienten is een belangrijk doel van heel veel hulpverleners...) Het inzetten als architect zou dit weerleggen, en kan leiden tot vernieuwingen in de ggz. Ik ben dan ook benieuwd naar de bruggen, tunnels en veerboten die je zou willen ontwerpen.
Gerie: 'Overlappende arbeiders'
Maurice schreef het volgende:
Benieuwd naar jouw tunnels en veerboten
Gerie, ik vind jouw invalshoek interessant, maar heb helaas geen ervaring aan de beleidskant.
Klik hier voor de volledige reactie.

Het is goed te horen dat er een mogelijkheid was, in jouw situatie, om teamleider te worden. Dan gaat het al de goede kant op. Het verwerven van posities binnen de GGZ zal van onderaf moeten komen. Het is moeizamer, maar heeft dan wel een solide basis.

We moeten voorzichtig zijn ons niet over een kam te scheren. Elke ervaringsdeskundige heeft een andere achtergrond, andere competenties. Zo ook met “cliënt”. Is dat die cursist met een IQ van 60, die ik had?. Of is dat de cursist die manager Europa van een groot telecombedrijf was? Of moet ik een theoretisch gemiddelde verzinnen?

HBO-ers zijn vaak buiten beeld, aangezien die vaker hun eigen pad kiezen of bij bestaande ggz-instellingen (activiteiten, trajectbegeleiding) geen heil kunnen vinden. Nog een Kreatief atelier waar je kunt kleien, het zoveelste DAC voor een kopje thee. Ze zijn ook beter in maskers en hoe in het bedrijfsleven te laveren. De omvang van deze groep wordt onderschat. De enige manier om deze betrokken te krijgen is als er posities komen zoals manager of stafmedewerker. Maar ik dwaal af. Mijn punt is dat ervaringsdeskundigen niet gelijk zijn, maar elkaar wel overlappen. Wanneer we, omdat het makkelijk is, ons uniform voorstellen zagen we aan onze eigen poten.

Mijn ervaringsdeskundigheid is nog jong. Slechts twee jaar geleden maakte ik er kennis mee, alhoewel ik al bijna 15 jaar cliënt bij een GGZ-instelling was. Dit jaar krijg ik pas de kans me er verder in te verdiepen. Dus van mij krijg je nog geen blauwdrukken voor boten of tunnels. Ik heb slechts grove schetsen. Nog even geduld. We hebben nog een lange weg te gaan, dus dat is o.k.

Je zegt dat je geen ervaring hebt met de beleidskant. Lees je reactie nogmaals; je ziet veel (visie), je kan het verwoorden (communicatie), nu de vraag wat doe je eraan (missie). Pas op! Je maakt bijna beleid! ;-)

29 april 2011
Overlappende arbeiders
Het is goed te horen dat er een mogelijkheid was, in jouw situatie, om teamleider te worden. Dan gaat het al de goede kant op.
Overlappende arbeiders

Het is goed te horen dat er een mogelijkheid was, in jouw situatie, om teamleider te worden. Dan gaat het al de goede kant op. Het verwerven van posities binnen de GGZ zal van onderaf moeten komen. Het is moeizamer, maar heeft dan wel een solide basis.

We moeten voorzichtig zijn ons niet over een kam te scheren. Elke ervaringsdeskundige heeft een andere achtergrond, andere competenties. Zo ook met “cliënt”. Is dat die cursist met een IQ van 60, die ik had?. Of is dat de cursist die manager Europa van een groot telecombedrijf was? Of moet ik een theoretisch gemiddelde verzinnen?

HBO-ers zijn vaak buiten beeld, aangezien die vaker hun eigen pad kiezen of bij bestaande ggz-instellingen (activiteiten, trajectbegeleiding) geen heil kunnen vinden. Nog een Kreatief atelier waar je kunt kleien, het zoveelste DAC voor een kopje thee. Ze zijn ook beter in maskers en hoe in het bedrijfsleven te laveren. De omvang van deze groep wordt onderschat. De enige manier om deze betrokken te krijgen is als er posities komen zoals manager of stafmedewerker. Maar ik dwaal af. Mijn punt is dat ervaringsdeskundigen niet gelijk zijn, maar elkaar wel overlappen. Wanneer we, omdat het makkelijk is, ons uniform voorstellen zagen we aan onze eigen poten.

Mijn ervaringsdeskundigheid is nog jong. Slechts twee jaar geleden maakte ik er kennis mee, alhoewel ik al bijna 15 jaar cliënt bij een GGZ-instelling was. Dit jaar krijg ik pas de kans me er verder in te verdiepen. Dus van mij krijg je nog geen blauwdrukken voor boten of tunnels. Ik heb slechts grove schetsen. Nog even geduld. We hebben nog een lange weg te gaan, dus dat is o.k.

Je zegt dat je geen ervaring hebt met de beleidskant. Lees je reactie nogmaals; je ziet veel (visie), je kan het verwoorden (communicatie), nu de vraag wat doe je eraan (missie). Pas op! Je maakt bijna beleid! ;-)

Maurice: 'We moeten ons organiseren'
Gerie schreef het volgende:
Overlappende arbeiders
Het is goed te horen dat er een mogelijkheid was, in jouw situatie, om teamleider te worden. Dan gaat het al de goede kant op.
Klik hier voor de volledige reactie.
Gerie, ik kan me erg vinden in wat je zegt over de DAC's etc.
Over het over een kam scheren van clienten / ervaringsdeskundigen... het is maar de vraag hoe je het doet. Ik denk wel dat we ons moeten organiseren, willen we dat deze functie blijft voortbestaan. Bij organiseren komt ook kijken dat we aan de buitenwereld een gezamenlijk beeld moeten presenteren. Dat zou je onderdeel van mijn missie kunnen noemen. In het artikel ben ik op zoek naar wat ervaringsdeskundigen werkelijk tot ervaringsdeskundige maakt en wat bedacht is door de hulpverleners. Dit lijkt me een belangrijk onderwerp & ik denk niet dat we dan aan de poten van onze eigen stoel zagen. Terecht zeg je dat ervaringsdeskundigen verschillen. Maar wat zijn de overeenkomsten?
Leuk om te lezen dat ik ongezien al aan beleid doe. Ik ben benieuwd naar het komende jaar, waarin je je ervaringsdeskundigheid gaat verdiepen & hoop dat je veel blauwdrukken tot werkelijkheid kan maken.

29 april 2011
We moeten ons organiseren
Gerie, ik kan me erg vinden in wat je zegt over de DAC's etc.Over het over een kam scheren van clienten / ervaringsdeskundigen...
We moeten ons organiseren
Gerie, ik kan me erg vinden in wat je zegt over de DAC's etc.
Over het over een kam scheren van clienten / ervaringsdeskundigen... het is maar de vraag hoe je het doet. Ik denk wel dat we ons moeten organiseren, willen we dat deze functie blijft voortbestaan. Bij organiseren komt ook kijken dat we aan de buitenwereld een gezamenlijk beeld moeten presenteren. Dat zou je onderdeel van mijn missie kunnen noemen. In het artikel ben ik op zoek naar wat ervaringsdeskundigen werkelijk tot ervaringsdeskundige maakt en wat bedacht is door de hulpverleners. Dit lijkt me een belangrijk onderwerp & ik denk niet dat we dan aan de poten van onze eigen stoel zagen. Terecht zeg je dat ervaringsdeskundigen verschillen. Maar wat zijn de overeenkomsten?
Leuk om te lezen dat ik ongezien al aan beleid doe. Ik ben benieuwd naar het komende jaar, waarin je je ervaringsdeskundigheid gaat verdiepen & hoop dat je veel blauwdrukken tot werkelijkheid kan maken.

Gerie: 'Eerste blauwdruk'
Maurice schreef het volgende:
We moeten ons organiseren
Gerie, ik kan me erg vinden in wat je zegt over de DAC's etc.Over het over een kam scheren van clienten / ervaringsdeskundigen...
Klik hier voor de volledige reactie.
Maurice, het over een kam scheren van een groep is zelden goed; de vraag hoe je het doet doet niet ter zake.

Wat me opvalt bij mijn tochten over het interweb, is dat de term "ervaringsdeskundige" verwatert. Het wordt zelfs gebruikt in de context van een website voor lotgenotencontact. Met als gevolg dat iemand die nog net met het zorgcircuit in aanraking komt al ervaringsdeskundig genoemd kan worden. "Ervaring hebben met" is nog niet "ervaringsdeskundig" Het is een professionalisering van je ervaring, waarmee het gebruikt kan worden om te bouwen, veranderen en communiceren. Door het verwateren van de term is het voor de ggz-organisaties ook niet duidelijk wie we zijn en dit leidt weer tot vage functieomschrijvingen en miscommunicatie.
Dit is wat ik bedoel met "aan de eigen poten zagen". Wij, als ervaringsdeskundigen bepalen wat een ervaringsdeskundige is. Kwartiermaken! En daarvoor is het zeker noodzakelijk ons te organiseren en te communiceren, zoals je al opmerkt.
Pas wanneer we het voor ons zelf duidelijk hebben kunnen we een duidelijk beeld naar buiten brengen en hebben andere partijen een beeld met wie ze nou eigenlijk communiceren, en met welk doel.
De overeenkomsten tussen ervaringsdeskundigen, zoals je al zei, is de kern. Maar je hebt het over "functie", ik heb het over "functies". Verschillende mensen, verschillende rollen.
Het komende jaar wil ik meer doen in mijn rol als ervaringsdeskundige, maar het eerste wat me opvalt is dat het me niet duidelijk is waar de andere ervaringsdeskundigen zijn. Het is nogal versnipperd en de naam wordt te pas en onpas gebruikt.
Hier mijn eerste blauwdruk: Een netwerk van echte ervaringsdeskundigen. Dat zijn de ervaringhebbers die door opleiding een professionaliseringsslag met hun ervaring hebben gemaakt.
Ik mail je... 
29 april 2011
Eerste blauwdruk
Maurice, het over een kam scheren van een groep is zelden goed; de vraag hoe je het doet doet niet ter zake.
Eerste blauwdruk
Maurice, het over een kam scheren van een groep is zelden goed; de vraag hoe je het doet doet niet ter zake.

Wat me opvalt bij mijn tochten over het interweb, is dat de term "ervaringsdeskundige" verwatert. Het wordt zelfs gebruikt in de context van een website voor lotgenotencontact. Met als gevolg dat iemand die nog net met het zorgcircuit in aanraking komt al ervaringsdeskundig genoemd kan worden. "Ervaring hebben met" is nog niet "ervaringsdeskundig" Het is een professionalisering van je ervaring, waarmee het gebruikt kan worden om te bouwen, veranderen en communiceren. Door het verwateren van de term is het voor de ggz-organisaties ook niet duidelijk wie we zijn en dit leidt weer tot vage functieomschrijvingen en miscommunicatie.
Dit is wat ik bedoel met "aan de eigen poten zagen". Wij, als ervaringsdeskundigen bepalen wat een ervaringsdeskundige is. Kwartiermaken! En daarvoor is het zeker noodzakelijk ons te organiseren en te communiceren, zoals je al opmerkt.
Pas wanneer we het voor ons zelf duidelijk hebben kunnen we een duidelijk beeld naar buiten brengen en hebben andere partijen een beeld met wie ze nou eigenlijk communiceren, en met welk doel.
De overeenkomsten tussen ervaringsdeskundigen, zoals je al zei, is de kern. Maar je hebt het over "functie", ik heb het over "functies". Verschillende mensen, verschillende rollen.
Het komende jaar wil ik meer doen in mijn rol als ervaringsdeskundige, maar het eerste wat me opvalt is dat het me niet duidelijk is waar de andere ervaringsdeskundigen zijn. Het is nogal versnipperd en de naam wordt te pas en onpas gebruikt.
Hier mijn eerste blauwdruk: Een netwerk van echte ervaringsdeskundigen. Dat zijn de ervaringhebbers die door opleiding een professionaliseringsslag met hun ervaring hebben gemaakt.
Ik mail je... 
Vaif: 'Krachten bundelen'
Gerie schreef het volgende:
Eerste blauwdruk
Maurice, het over een kam scheren van een groep is zelden goed; de vraag hoe je het doet doet niet ter zake.
Klik hier voor de volledige reactie.
Je hebt helemaal gelijk, ervaringsdeskundigen moeten Kwartiermaken. Je ziet het ook op LinkedIn in de GGZ-discussies en bij Herstelgroep van Altrecht daar. Er is natuurlijk verschil tussen client zijn en ervaringsdeskundige, de laatste is vaak geschoold, dat zien de GGZ-instellingen het liefst, niet meer op MBO-niveau nee, HBO-niveau. Dan ben je zogenaamd algemeen Ervaringsdeskundige, maar volgens mij ben je op je eigen gebied het meest ervaren. Dus moet je ook over verschillende functies spreken, je hebt het namelijk heel snel over deelgebieden ook in de GGZ. Merk wel dat hulpverleners ook in de dicusussie op LinkedIn soms wat huiverig zijn voor ervaringsdeskundigen, bang dat zij het beter zullen weten? Ik denk dat er juist een hele goede samenwerking kan ontstaan tussen een hulpverlener en een ervaringsdeskundige.
Wat jij noemt jouw eerste blauwdruk: een netwerk van echte ervaringsdeskundigen is een goed plan! Maar wat voor opleiding moet iemand dan hebben, wat is daarvoor nodig om ervaringshebbers te krijgen die een professionaliseringsslag kunnen maken? Ik ga a.s. woensdag de training van MetMijAllesGoed doen (zie ook website www.metmijallesgoed.nl en over 2 weken weer, en in sept. train-de-trainer. De training gaat over zelfbeschadiging en de manier hoe hulpverleners hier beter mee om kunnen gaan dan wat tot nu toe gebeurt! Ik heb dan geen ROC-opleiding maar deze soort van 'interne' opleiding, weet niet goed hoe ik het moet uitleggen. Maar ik kan wel zeggen (na opl. nog beter) dat ik wel ervaringsdeskundig ben op het gebied van zelfbeschadiging en een client die zichzelf beschadigt anders zal benaderen dan ik ook ben gedaan.

Het is nog een lange weg die afgelegd moet worden, maar met inzet van goede wil en krachten bundelen, geloof ik er wel in!!!
12 juni 2011
Krachten bundelen
Je hebt helemaal gelijk, ervaringsdeskundigen moeten Kwartiermaken.
Krachten bundelen
Je hebt helemaal gelijk, ervaringsdeskundigen moeten Kwartiermaken. Je ziet het ook op LinkedIn in de GGZ-discussies en bij Herstelgroep van Altrecht daar. Er is natuurlijk verschil tussen client zijn en ervaringsdeskundige, de laatste is vaak geschoold, dat zien de GGZ-instellingen het liefst, niet meer op MBO-niveau nee, HBO-niveau. Dan ben je zogenaamd algemeen Ervaringsdeskundige, maar volgens mij ben je op je eigen gebied het meest ervaren. Dus moet je ook over verschillende functies spreken, je hebt het namelijk heel snel over deelgebieden ook in de GGZ. Merk wel dat hulpverleners ook in de dicusussie op LinkedIn soms wat huiverig zijn voor ervaringsdeskundigen, bang dat zij het beter zullen weten? Ik denk dat er juist een hele goede samenwerking kan ontstaan tussen een hulpverlener en een ervaringsdeskundige.
Wat jij noemt jouw eerste blauwdruk: een netwerk van echte ervaringsdeskundigen is een goed plan! Maar wat voor opleiding moet iemand dan hebben, wat is daarvoor nodig om ervaringshebbers te krijgen die een professionaliseringsslag kunnen maken? Ik ga a.s. woensdag de training van MetMijAllesGoed doen (zie ook website www.metmijallesgoed.nl en over 2 weken weer, en in sept. train-de-trainer. De training gaat over zelfbeschadiging en de manier hoe hulpverleners hier beter mee om kunnen gaan dan wat tot nu toe gebeurt! Ik heb dan geen ROC-opleiding maar deze soort van 'interne' opleiding, weet niet goed hoe ik het moet uitleggen. Maar ik kan wel zeggen (na opl. nog beter) dat ik wel ervaringsdeskundig ben op het gebied van zelfbeschadiging en een client die zichzelf beschadigt anders zal benaderen dan ik ook ben gedaan.

Het is nog een lange weg die afgelegd moet worden, maar met inzet van goede wil en krachten bundelen, geloof ik er wel in!!!
Gerie: 'Weg met de ervaringsdeskundige!'
Vaif schreef het volgende:
Krachten bundelen
Je hebt helemaal gelijk, ervaringsdeskundigen moeten Kwartiermaken.
Klik hier voor de volledige reactie.
Er zijn bundelingen op verschillende niveau's nodig. Ten eerste onderling ervaringen delen met andere ervaringsdeskundigen die soortgelijke functies hebben. Zo zitten de ED's niet zo op een eilandje.
Daarnaast heb je de politieke kant: "Hoe verbeteren we de wereld?" Het beeld dat ik hierbij heb, is dat het nogal versnipperd is. De term "ervaringsdeskundige" is al niet duidelijk. Soms is het niet meer dan een eufemisme voor cliënt. Ervaring hebben wordt gelijkgesteld aan ervaringsdeskundig zijn. Van Dale helpt hier ook niet in. Ik ben in staat groepen te begeleiden bij een activiteit, maar dat maakt mij nog geen activiteitenbegeleider. Daar zal ik toch eerst een gerichte opleiding voor moeten volgen. Het gaat dan niet om het papiertje of niveau, maar het in staat zijn voldoende kwaliteit te leveren om als professional aan de slag te kunnen. Dat is meer dan "Dat heb ik meegemaakt." De term "ervaringsdeskundige" kan denk ik niet meer gerepareerd worden. Ook Van Dale meent dat het "ervaring hebben met" de juiste definitie is. Die slag is dus al verloren. Ervaringsdeskundige betekent nu zowel iemand die door scholing zijn ervaring professioneel in kan zetten, als ook ervaren cliënt, als ook iemand die drie gesprekken met een psycholoog gehad heeft. Daarmee is de term niets meer waard want gelijk aan en even vaag als "cliënt". De Vereniging van Ervaringswerkers gebruikt (voorlopig) deze definitie: "Dat is hij of zij die zijn/haar psychische aandoening/beperking heeft overwonnen c.q. een plek heeft gegeven en zijn/haar Ervaringskennis, omgezet in Ervaringsdeskundigheid, inzet of wil inzetten in een betaalde baan ten behoeve van anderen met psychische aandoeningen/ beperkingen."

Maar zij hebben geen aanwezigheid op het web, dus hun invloed reikt niet ver. Anoiksis gebruikt een complete pagina om het te benoemen.

Er is nog een lange weg te gaan en in zekere zin nog het Wilde Westen. Maar ik heb het idee dat door de versnippering en onduidelijkheid er uiteindelijk niet veel resultaat behaald zal worden. Of trager dan nodig.

Dat de wil er is is zeker.
27 juni 2011
De ervaringsdeskundige is niet meer dan een veredeld maatje

Dit is waar. De ervaringsdeskundige drinkt wat met je op een terrasje, helpt met behangen, neemt je mee naar een cursus, verliest met gamen, installeert je tv, fikst je computer, verhuist je spullen en praat over onzin en de dingen die ertoe doen. Het is betaalde vriendschap. Hij zet gewoon die ikea-kast voor je in elkaar – ja toch?

Dit is niet waar. Want de ervaringsdeskundige geeft psycho-educatie, vraagt je uitkering aan, houdt je schulden in de gaten, observeert je thuissituatie, registreert je gedrag, overhandigt je een recept, regelt een ciz-indicatie en verraadt je aan de psychiater als hij vermoedt dat je je medicatie niet neemt. Hij behandelt je. Hij doet aardig, maar ondertussen...

Ooit vroeg een patiënt over mij: ‘Is hij nou een kennis of een hulpverlener?’ Dit is precies de spagaat die dit beroep zo ondefinieerbaar maakt. Er zijn ervaringsdeskundigen die zich louter als maatje profileren, er zijn er die meer moeite hebben met deze dubbele loyaliteit. Over deze vraag valt een heel artikel te schrijven – ook voor mij is het nog een beroep in ontwikkeling – maar in beide gevallen is het doel hetzelfde: dat het goed gaat met iemand.

Lees de reacties van onze geïnterviewden door te klikken op hun uitspraken.

Hans: 'Bij de AA bereiken ervaringsdeskundigen heel veel'

Eerste reactie: zoekt er iemand ruzie of zo? Ik ben vanuit mijn verleden van acht opnames in verschillende verslavingsklinieken en een evenredig aantal jaren van behandeling bij Riagg/Mentrum instellingen, niet onbekend met de houding van 'wij zijn de professionals en wij hebben hiervoor geleerd'. Inmiddels kan ik hier met een glimlach aan toevoegen dat deze benadering ten opzichte van ervaringskennis en-deskundigheid niet alleen een erg onnozele, maar ook een erg contraproductieve benadering is.

 

Voor veel mensen die uiteindelijk terechtkomen in het systeem van bijvoorbeeld de AA, NA en CA (= Alcoholics Anonymous, Narcotics Anonymous, Cocaine Anonymous), zijn alle reguliere behandelmethodes ontoereikend gebleken. Toch weet wereldwijd een relatief hoog percentage van de mensen in dit systeem dat 100% gebaseerd is op ervaringsdeskundigheid, alsnog herstel te vinden. Bovendien komt er, buiten het klinische gebeuren, op geen enkele manier geld aan te pas.



Ook in de kliniek waar ik uiteindelijk (na 28 jaar van gebruik) de middelen aangereikt heb gekregen om een menswaardig bestaan te kunnen leiden, zijn alle therapeuten, zonder uitzondering, ervaringsdeskundigen. De enige psychiater die deze kliniek rijk is houdt zich enkel en alleen bezig met medicatie, en dan ook nog met name met het afbouwen daarvan, als dit enigzins mogelijk lijkt te zijn. Toch opmerkelijk wat die 'veredelde maatjes' gezamenlijk blijken te kunnen bereiken als ze daar de kans toe krijgen, nietwaar? :D

18 oktober 2011
Floris: 'Je moet je ervaring wel kunnen inzetten'
Wat is een ervaringsdeskundige? Iedereen met ervaring zou een ervaringsdeskundige kunnen zijn, maar je moet wel op een goede manier over je ervaring kunnen praten en ook ervaringen van anderen kunnen gebruiken. Dan ben je volgens mij een goede ervaringsdeskundige, dus dat is niet alleen een veredeld maatje. 

Je moet ook echt passie hebben voor het vak, en respect voor cliënten. Het is niet alleen een maatje om leuke dingen mee te doen en een kopje koffie te drinken. Het gaat verder dan dat, je gaat ook mee met de rest van het team en met het beleid van het team. Het is fijn als je dan ook af weet van maatregelen en medicijnen en dergelijke.
29 augustus 2011

Lees het hele verhaal: "Ik kon het werk niet van me af zetten"

Annet: 'Ja, maar wel tijdelijk'
Ik noem mijzelf wel eens een ‘professioneel lotgenoot’: ik krijg betaald om lotgenotencontact te hebben. Toen ik zelf opgenomen zat hebben de gesprekken die ik met mijn medecliënten had, mij meer hebben geholpen dan de gesprekken met de hulpverleners. Je begrijpt elkaar beter en hebt aan een half woord genoeg. Je kunt erover praten zonder veroordeeld te worden. Je hebt het gevoel niet de enige te zijn. De ‘gewone mensen’ zeggen dan ‘kop op, dan gaat het beter’, en bij hen kon ik gewoon zeggen ‘ik voel me klote’, en dan snapten ze dat. Je hebt ook een heel ander taalgebruik. Als iemand zich rot voelt, kan ik rustig zeggen, ‘dat is echt waardeloos, dat is klote’. Omdat dat gewoon zo is. Als hulpverlener kun je dat niet zeggen, al heb ik collega’s die dat ook doen. Dan dek je de lading op dat moment, want het is niet rot, het is veel meer dan dat.

‘Veredeld’ vind ik niet zo aardig klinken, ‘professioneel lotgenoot’ vind ik beter want je krijgt er voor betaald. Maar ik voel me wel een maatje, met die verstanden dat je jezelf niet onmisbaar maakt. Je moet het doel hebben dat mensen zelf weer dingen gaan ondernemen.
4 augustus 2011

Lees het hele verhaal: "Kijk voorbij een 'wandelende diagnose'"

Reacties:
ML: 'Spagaat'
Ik denk dat je heel goed de problemen van hulpverlening hebt omschreven. En al helemaal de dubbele loyaliteit die geldt voor ervaringsdeskundigen. Ik neig er steeds meer naar wel vrienden te worden, en ook als dusdanig met mijn patienten om te gaan, maar wel streng te blijven. Van mijn vrienden duld ik ook geen bullshit.  Het blijft een van de lastige thema's in hoe we ons profileren naar patienten en collega's (en onszelf) toe... en ik denk dat het wel belangrijk is een gezamenlijk gezicht te laten zien. Als het geen functietitel is (terwijl die wel zo wordt gebruikt door het leeuwendeel in de ggz), wat is het dan? Als het een kwaliteit is, wat bestaat er dan daarnaast? Als je zegt dat er naast de 'ervaringsdeskundige' kwaliteit competenties bestaan, moeten we wel weten wat deze zijn. Anders blijft het te vaag. Misschien kan je het daar over je hebben tijdens je lunch Mag je alleen als je een bepaalde kwaliteit hebt wel zomaar ergens werken? Soms denk ik wel eens dat mijn kwaliteit is dat ik heel goed contact kan maken, en daarom mijn werk kan doen. Dit goede contact maken brengt dus ook nadelen met zich mee, zoals het voorbeeld dat je geeft over hoe je iemand moet teleurstellen die de moed heeft verzameld te vragen of je zijn vriend wil zijn. Ik ben met 1 oude patient Facebookvrienden, dat is wel een vriend geworden nadat hij is uitgeschreven. Ik kan me voorstellen dat dit vaker gaat gebeuren. Zou jij kunnen zeggen wat de problemen daarvan zijn? Als hij geen onvrede heeft met het feit dat ik zijn dossier ken, waar ik overigens weinig belang aan hecht als ik met iemand ben, zijn er dan nog andere bezwaren? Is het not done, of is het slecht voor de gezondheid van de (ex)patient? Of is het wat anders, en gaat het over iets groters, heeft het bv. te maken van de inherente scheefheid waar je het over hebt en hoe dit in de weg staat van het vermogen te herstellen van mensen... Ik weet het niet, voor mezelf heb ik dus voor bovenstaande manier gekozen. Risico is wel dat psychiatisch patienten, die over het algemeen moeite hebben met grenzen, daardoor voor problemen kunnen zorgen in de vriendschap. Maar daar ben je zelf bij. Het is wel een ander soort vriendschap dan ik heb met het gros met mijn vrienden omdat je die hulpverleningsgeschiedenis hebt. Het kan een beetje lijken op de band met collega's die vrienden zijn geworden. Of het zijn goede kennissen bij wie je niet alles kan laten zien van wie je bent, maar wel een leuke tijd mee kan beleven en je iets kan geven dat ieder vanzelfsprekend toekomt. En dat is al heel wat waard. Blijft het feit dat dit niet met alle patienten kan, maar gelukkig ook niet hoeft. Ik zit nog steeds met sommigen in de spagaat dat ik als een kennis doe en hulpverlenersdoelen nastreef. Dat laatste word ik steeds moeier van, dat opdringen aan mensen. Ik ben dan ook op zoek naar andere manieren. Dit is een prettig, een moeilijk, een interessant uitproberen.
8 mei 2011
Spagaat
Ik denk dat je heel goed de problemen van hulpverlening hebt omschreven. En al helemaal de dubbele loyaliteit die geldt voor ervaringsdeskundigen.
Spagaat
Ik denk dat je heel goed de problemen van hulpverlening hebt omschreven. En al helemaal de dubbele loyaliteit die geldt voor ervaringsdeskundigen. Ik neig er steeds meer naar wel vrienden te worden, en ook als dusdanig met mijn patienten om te gaan, maar wel streng te blijven. Van mijn vrienden duld ik ook geen bullshit.  Het blijft een van de lastige thema's in hoe we ons profileren naar patienten en collega's (en onszelf) toe... en ik denk dat het wel belangrijk is een gezamenlijk gezicht te laten zien. Als het geen functietitel is (terwijl die wel zo wordt gebruikt door het leeuwendeel in de ggz), wat is het dan? Als het een kwaliteit is, wat bestaat er dan daarnaast? Als je zegt dat er naast de 'ervaringsdeskundige' kwaliteit competenties bestaan, moeten we wel weten wat deze zijn. Anders blijft het te vaag. Misschien kan je het daar over je hebben tijdens je lunch Mag je alleen als je een bepaalde kwaliteit hebt wel zomaar ergens werken? Soms denk ik wel eens dat mijn kwaliteit is dat ik heel goed contact kan maken, en daarom mijn werk kan doen. Dit goede contact maken brengt dus ook nadelen met zich mee, zoals het voorbeeld dat je geeft over hoe je iemand moet teleurstellen die de moed heeft verzameld te vragen of je zijn vriend wil zijn. Ik ben met 1 oude patient Facebookvrienden, dat is wel een vriend geworden nadat hij is uitgeschreven. Ik kan me voorstellen dat dit vaker gaat gebeuren. Zou jij kunnen zeggen wat de problemen daarvan zijn? Als hij geen onvrede heeft met het feit dat ik zijn dossier ken, waar ik overigens weinig belang aan hecht als ik met iemand ben, zijn er dan nog andere bezwaren? Is het not done, of is het slecht voor de gezondheid van de (ex)patient? Of is het wat anders, en gaat het over iets groters, heeft het bv. te maken van de inherente scheefheid waar je het over hebt en hoe dit in de weg staat van het vermogen te herstellen van mensen... Ik weet het niet, voor mezelf heb ik dus voor bovenstaande manier gekozen. Risico is wel dat psychiatisch patienten, die over het algemeen moeite hebben met grenzen, daardoor voor problemen kunnen zorgen in de vriendschap. Maar daar ben je zelf bij. Het is wel een ander soort vriendschap dan ik heb met het gros met mijn vrienden omdat je die hulpverleningsgeschiedenis hebt. Het kan een beetje lijken op de band met collega's die vrienden zijn geworden. Of het zijn goede kennissen bij wie je niet alles kan laten zien van wie je bent, maar wel een leuke tijd mee kan beleven en je iets kan geven dat ieder vanzelfsprekend toekomt. En dat is al heel wat waard. Blijft het feit dat dit niet met alle patienten kan, maar gelukkig ook niet hoeft. Ik zit nog steeds met sommigen in de spagaat dat ik als een kennis doe en hulpverlenersdoelen nastreef. Dat laatste word ik steeds moeier van, dat opdringen aan mensen. Ik ben dan ook op zoek naar andere manieren. Dit is een prettig, een moeilijk, een interessant uitproberen.
Gerie: 'Pioniersballet'
ML schreef het volgende:
Spagaat
Ik denk dat je heel goed de problemen van hulpverlening hebt omschreven. En al helemaal de dubbele loyaliteit die geldt voor ervaringsdeskundigen.
Klik hier voor de volledige reactie.
Het is een lastig vraagstuk, inderdaad. Dank voor je reactie; het zet me verder aan het denken om mijn weg hierin te vinden.
Over ervaringsdeskundige en functies ga ik een apart stuk schrijven. Ik houd het nu op de vriendschapskwestie om de gesprekslijnen uit elkaar te houden.
Je schrijft dat je van je vrienden geen bullshit duldt, maar je zit in een setting van een bedrijf, met vastgesteld beleid over bejegening en duidelijke (niet altijd!) grenzen wat acceptabel is. Bij gewone vriendschap is alles mogelijk. Simpel voorbeeld van een beleidsregel bij de organisatie waar ik werk: Relaties tussen medewerker en cliënt zijn niet toegestaan. Punt.
Begrijpelijk aan een kant, maar ook absurd: cliënt-clënt is ok. Vaste medewerker - vaste medewerker is ok. Cliënt-medewerker is altijd fout. He, wat? Je zit niet in een kroeg of sportclub.
Ander, concreter voorbeeld: ik heb eens een cliënt een mail gestuurd, met cc naar zijn trajectbegeleider, dat ik hem als hij niet uitkijkt in de lokale rivier zou gooien. Ongewoon ja, maar ik wist dat dat zou aankomen. Twee dagen later wordt ik gebeld door de TB "of het wel goed met mij gaat?! Je bedreigt mijn cliënt!" Ik heb haar toen uit moeten leggen dat de betreffende cliënt ondertussen een SMS had gestuurd met "Bedankt! Precies wat ik nodig had!!!!!" Dat was twee jaar geleden. Onlangs sprak ik die cliënt en bleek dat hij en zijn TB de week ervoor een uitgebreid gesprek van meer dan een uur hadden over dit punt. De TB snapt het nu eindelijk. Twee jaar later.
Als Ervaringsdeskundige kan je veel meer maken en zeggen dan een reguliere medewerker, maar wees niet naïef! "Wat je doet kan wel werken, maar het heeft een negatieve uitstraling op onze onderneming!" dan heb je je maar aan te passen of je bent je baan kwijt. "Professional" heeft consequenties, soms onredelijke. Je zit niet met je vrienden op een terrasje.
Maar dat levert voor werkers zoals jij en ik wel een probleem op: Waar ligt de grens dan? Niemand die het weet. Dit is de tijd van het Wilde Westen en we zijn kolonisten, pioniers. Aan de ene kant verleggen we grenzen (sterker: wordt verwacht van ons) aan de andere kant moeten we binnen kaders blijven. Spagaat!
Mijn insteek, in eerste instantie, was om me als reguliere zorgverlener te gedragen. Ik kwam erachter dat dat niet voor mij werkte en ook niet voor de cliënt. Ik was niet mezelf en juist van mijn kracht maakte ik geen gebruik. Ondertussen ben ik vrijer, maar weet ook dat ik me geregeld zal moeten verdedigen en lange discussies moet voeren. ("Mag je boos worden op een cliënt?" is zo'n leuke! Vele en sterke meningen.) Maar ik ben geen werkbegeleider in de zorg geworden om discussies te voeren met collega's en managers over beleid en bejegening. Je zit in een spagaat, zeker. Op dit moment zit ik te puzzelen wat ik nou wil: Met beleid aan de slag en discussiëren of zorgverlenen zonder gezeur. Ik kom er niet uit en denk dat ik beide rollen, apart, zal moeten invullen. Of dat apart kan weet ik nog niet. Een voorwaarde is in ieder geval dat mijn collega's accepteren, dat hoewel mijn methoden soms ongewoon zijn, ik wel professioneel werk. Dat ze me hierin vertrouwen. Dat betekent nog steeds dat ik niet volledig vrij ben in mijn doen en laten. Grenzen verleg je stukje bij beetje; de GGZ, zoals de hele medische wereld, is redelijk conservatief.
Wat ik bedoel met scheef is dat er een relatie met dubbele binding kan ontstaan. Dat is gevaarlijk. De een zit in een hulpverlenerspositie, de ander in een zorgvragerspositie. Dit moet geen gewoonte worden, want anders is het geen vriendschap. Vriendschap vereist gelijkwaardigheid waar rolwisseling (in meer of meerdere mate) mogelijk moet zijn.
Jaren geleden ging ik een vriendschapsrelatie aan en belande uiteindelijk in een bizarre discussie: De ander had een houding aangenomen van "Wat er ook gebeurd, er is altijd Gerie nog!" Toen ik op een gegeven moment een hulpvraag had, werd dat niet geaccepteerd! Ik was op een voetstuk geplaatst en mocht daar niet af. Ik mocht niet gewoon mens met zwakheden zijn. Dat is geen vriendschap. Wellicht dat deze ervaring mij voorzichtiger heeft gemaakt en de regel liet ontstaan "Werk is werk, privé is privé"
Er is een vervolg op de "Wil je vrienden met me worden?"-casus die ik aanhaalde. Een vijftal minuten later kwam hij naar me toe en zei "Ik voel me nu wel afgewezen. Daar heb ik het moeilijk mee." Ja, tof, een cliënt die de laatste tijd depressieve klachten heeft, onder andere door eenzaamheid (daar gingen de gesprekken over), komt met zo'n opmerking.  Over emotionele chantage gesproken! De scheefheid in de relatie kan heel simpel misbruikt worden. Dat wordt een "toffe" vriendschap!
Een andere reden voor mijn prive-werk antwoord is dat ik niet in een café zit: Daar kan ik zeggen "Ja, maar, ik mag jou niet!". Flik je dat bij jouw cliënten? Wat zijn de gevolgen, bij de cliënt, bij de collega's/manager? "Je handelt onprofessioneel!", wellicht? En je bent geen reguliere medewerker; je bent een pionier. Aan jouw handelen koppelen collega's/managers de vraag "Is inzet ervaringsdeskundigheid haalbaar/wenselijk?" Jij bent niet jij, jij bent ook de ervaringsdeskundigen die na jou komen. Of je het daar mee eens bent of niet. Spagaat, spagaat, spagaat!
Ik heb wel vriendschappen met cliënten, maar niet als er een zorgverleners-rol is. Later, zoals je aanhaalt met een facebook-vriend, misschien wel. Dan is de zorgverhouding losgekoppeld (geweest) en kan het misschien wel. Weet ik niet zeker. Houd me op de hoogte, dan leer ik of ik dat niet moet doen! 
Het is heel, heel belangrijk dat ervaringsdeskundigen met elkaar deze kwesties kunnen bespreken, ervaringen delen. (Ervaringsdeskundig worden met ervaringsdeskundigheid, ja, hier ontsnap je niet aan, oh pionier!)
Ik heb eens een ervaringsdeskundige van een andere organisatie uitgenodigd om samen met een ED-collega te kijken maar de vraag "Hoe werkt dat in jouw organisatie?". Alledrie vonden het zeer waardevol. Geen beleidsvragen, maar praktische ervaringen en tips. En gekanker soms. Dat helpt tegen vermoeidheid en frustraties. Door omstandigheden heeft dat toen geen vervolg gekregen.
Teveel ED's werken op eilandjes.
Wat ik graag zou willen is dat ED's in mijn omgeving (Kennemerland/A'dam) in een zaaltje (of park, gezien het weer) bij elkaar kwamen met dat doel.
Als jij bij de ED's in jouw omgeving peilt, dan doe ik dat in mijn omgeving. Dan is er alleen nog een zaaltje nodig.
9 mei 2011
Gerie: 'Verloren net-geen-vrienden'
Je schrijf "Dit is waar."
Daar ben ik het dus niet mee eens. Er is niet een "De ervaringsdeskundige". Het is geen functietitel; het is een kwaliteit die je hebt verkregen, een professionalisering van je ervaring. Hiermee kun je verschillende rollen vervullen in verschillende functies, aan de hand van je ander kwaliteiten en competenties.
Ik ben ervaringsdeskundige, maar ik wil geen maatje zijn van een cliënt. Ik wil de randvoorwaarden scheppen waarmee cliënten betere begeleiding kunnen krijgen. Dat past beter bij mij. Ik wil dus eigenlijk een lunch met een reguliere medewerker in de GGZ en daar het maatje van worden.  Opdat-ie het beter snapt. 't Is ingewikkelde materie, vooral als je het alleen van woorden kent.
Het probleem dat je aankaart met "Is hij nou een kennis of een hulpverlener?" is een lastige. Het een sluit het ander uit, helaas. Ik ben op deze manier een paar potentiële vrienden voorgoed misgelopen, ja. Met pijn voor beide.
Ik heb een paar maanden geleden de vraag gekregen: "Wil jij mijn vriend zijn?" Mijn antwoord is dan altijd het zelfde: "Ik wordt nooit vrienden op mijn werk. Jij bent geen uitzondering, sorry." Werk is werk, prive is prive. Hard, ja. Niet eenvoudig om te zeggen ook. Maar het is onvermijdelijk. De start is scheef, hulpvrager versus hulpverlener, dat komt niet meer in evenwicht. Zeker niet als de ene een heel dossier kent.
Misschien dat ik daarom liever aan de beleidskant zit.
29 april 2011
Verloren net-geen-vrienden
Je schrijf Dit is waar. Daar ben ik het dus niet mee eens. Er is niet een De ervaringsdeskundige .
Verloren net-geen-vrienden
Je schrijf "Dit is waar."
Daar ben ik het dus niet mee eens. Er is niet een "De ervaringsdeskundige". Het is geen functietitel; het is een kwaliteit die je hebt verkregen, een professionalisering van je ervaring. Hiermee kun je verschillende rollen vervullen in verschillende functies, aan de hand van je ander kwaliteiten en competenties.
Ik ben ervaringsdeskundige, maar ik wil geen maatje zijn van een cliënt. Ik wil de randvoorwaarden scheppen waarmee cliënten betere begeleiding kunnen krijgen. Dat past beter bij mij. Ik wil dus eigenlijk een lunch met een reguliere medewerker in de GGZ en daar het maatje van worden.  Opdat-ie het beter snapt. 't Is ingewikkelde materie, vooral als je het alleen van woorden kent.
Het probleem dat je aankaart met "Is hij nou een kennis of een hulpverlener?" is een lastige. Het een sluit het ander uit, helaas. Ik ben op deze manier een paar potentiële vrienden voorgoed misgelopen, ja. Met pijn voor beide.
Ik heb een paar maanden geleden de vraag gekregen: "Wil jij mijn vriend zijn?" Mijn antwoord is dan altijd het zelfde: "Ik wordt nooit vrienden op mijn werk. Jij bent geen uitzondering, sorry." Werk is werk, prive is prive. Hard, ja. Niet eenvoudig om te zeggen ook. Maar het is onvermijdelijk. De start is scheef, hulpvrager versus hulpverlener, dat komt niet meer in evenwicht. Zeker niet als de ene een heel dossier kent.
Misschien dat ik daarom liever aan de beleidskant zit.
ML: 'Vrienden worden met patienten '
Gerie schreef het volgende:
Verloren net-geen-vrienden
Je schrijf Dit is waar. Daar ben ik het dus niet mee eens. Er is niet een De ervaringsdeskundige .
Klik hier voor de volledige reactie.
En de volgende dag vond ik deze link...
http://www.psy.nl/psyxtra/article/we-moeten-vrienden-worden-met-de-patient/?no_cache=1&cHash=6c46d21e04386efcbd1b3d53b17202e6
Ik weet niet hoe haalbaar het is, maar het klinkt goed. Vooral de laatste alinea. Het behelst wel een radicale hervorming van de psychiatrie/hulpverlening. Hoop trouwens dat je snel een goede partner in lunch vindt.
9 mei 2011
Vrienden worden met patienten
En de volgende dag vond ik deze link...
Vrienden worden met patienten
En de volgende dag vond ik deze link...
http://www.psy.nl/psyxtra/article/we-moeten-vrienden-worden-met-de-patient/?no_cache=1&cHash=6c46d21e04386efcbd1b3d53b17202e6
Ik weet niet hoe haalbaar het is, maar het klinkt goed. Vooral de laatste alinea. Het behelst wel een radicale hervorming van de psychiatrie/hulpverlening. Hoop trouwens dat je snel een goede partner in lunch vindt.
Gerie: 'Pappenheimers en jonge sla'
ML schreef het volgende:
Vrienden worden met patienten
En de volgende dag vond ik deze link...
Klik hier voor de volledige reactie.
Interessant artikel!
Ik heb dit in de praktijk meegemaakt toen ik als vrijwilliger computerles gaf in een psychiatrisch ziekenhuis waar cliënten langdurig verbleven, vaak vele jaren. De zware gevallen, dus.
Eén van de cursisten werd als 'zeer lastig' bestempeld en ik was wel benieuwd hoe dat zou gaan. Individuele computerles, pfff!
Context: Ik was aan het herstellen van een burn-out, redelijk onzeker daardoor, enigszins ervaring met lesgeven, geen ervaring met werk in de GGZ, geen ervaring met zware gevallen.
Inderdaad lastig: Een continue stroom aan woorden over Katholicisme, het Engelse koningshuis, dinosaurussen en een boek dat toen gevonden was en dat was allemaal verbonden. Geen touw aan vast te knopen. Een onstilbare monoloog.
Wat ik toen deed was simpel: Ik keek hem aan en luisterde. Enerzijds omdat dat is wat je doet waneer iemand spreekt, anderzijds omdat ik wilde weten wat er allemaal in dat hoofd afspeelt. Hij hield zijn monoloog en op een gegeven moment zei ik, wijzend naar het beeldscherm "We zijn hier voor computerles" waarop hij reageerde met "Ja, ja, wacht even!" Goed, dat deed ik en bleef hem aankijken en luisteren. Soms zeggend "Ik kan je niet helemaal volgen." Oordeelloos.
Dit herhaalde zich een paar keer en plots zei hij "Ok!" Dus heb ik hem een half uur les gegeven. Toen begon de monoloog weer. Blijkbaar moest er eerst een lading info uit, voordat er een lading info in kon. En na een half-uur: "Information Overload!" Of zoiets.
Deze lessen waren wekelijks en op een gegeven moment zei een begeleider "Onbegrijpelijk dat hij bij jou elke week komt! Zo kennen we hem helemaal niet." Deze begeleider had tig jaar ervaring, ook met deze cliënt. Ik snapte niet wat hier aan de hand was en ging beter letten op hoe de begeleiders met hem omgingen. 
Wat bleek: Hij was een lastige cliënt; Hij loopt de kantine binnen, begint zijn monoloog en de aanwezige begeleider zegt, ZONDER HEM AAN TE KIJKEN, "Ja, Frans (verzonnen naam), dat weten we ondertussen wel!" Frans spreekt luider, begeleider geïrriteerd en het escaleert. Waarop Frans eruit wordt gezet. Waarmee werd aangetoond dat het een moeilijke cliënt was.
Krijg nou wat! Iemand vraagt aandacht en wordt volledig genegeerd. Altijd. De reactie van de begeleider kreeg Frans overal. Dat er dan een escalatie volgt is niet gestoord, maar een normaal menselijke reactie. En de reden waarom ik goed met hem kon opschieten (niet altijd, hij zit er met een reden!) was simpelweg omdat ik hem aankeek en luisterde, ook als het wartaal was wat hij sprak.
Behandel een ander als mens en met respect, ook als-ie raar doet! Het artikel noemt dat "wordt vrienden", maar hiermee wordt niet de vriendschap bedoelt waar jij en ik het over hebben. Behandel hem als gelijkwaardig en erken hem, zichtbaar. En, zoals het artikel vermeld: Oordeel niet!
De kern is samengevat in dit stukje:
"Hij voelde zich weer gerespecteerd door mij, ik beoordeelde hem niet. Als hij vertelde over zijn wanen, zei ik niet dat ze niet waar waren. Ik was geïnteresseerd in zijn mening, en daardoor was hij ook bereid naar de mijne te luisteren."
Ik was, zoals ik net schreef, onzeker en had het idee dat ik nooit tegen de drie begeleiders op zou kunnen. Als nieuweling en vrijwilliger tegen oudgedienden zeggen "Jullie werken verkeerd!"? Ach, kom!
(Ik ga hier niet beweren dat ik beter ben dan die begeleiders, ik heb het over bejegening.)
Er is een kwestie met oud-gedienden die niet breed bekend is. Bij de politie is het, bijvoorbeeld, altijd de vraag "Spreekt de verdachte de waarheid of liegt hij?" Oud-gedienden beweren dat zij vlot zien wie eerlijk is en wie niet, omdat ze veel verdachten hebben gezien. Nu blijkt uit onderzoeken dat het juist de nieuwelingen zijn die hoog scoren in de detectie van leugenaars en dat de oud-gedienden met meerjarige ervaring matig scoren!
 Hoe kan dat? Simpel: Zelfkritiek! Een beginner vraagt zich altijd af "Zie ik het goed? Snap ik het wel? Bega ik geen blunder?" en denkt er nog een keer over na, terwijl een oud-gediende de neiging heeft te zeggen "Ik ken mijn pappenheimers!" en aanwijzingen mist of in automatismen vervalt.
Ditzelfde gaat op in andere sectoren: Artsen en GGZ-begeleiders bijvoorbeeld. Of automonteurs.
Dus om je vraag te beantwoorden Is het haalbaar? Ja, als de gevestigde professionals zelfkritiek houden en professioneel genoeg zijn te snappen dat pappenheimers niet werken.
Maar hoe vertel je een oud-gediende "Je moet het anders doen!", terwijl je nieuw bent? Dat wordt niet zomaar geaccepteerd!
Een artikel als dit, door een professor geschreven, helpt daarbij, aangezien het dan niet door een nieuweling wordt verteld.
Dus deze archiveer ik en zal er in de toekomst enkele medewerkers mee om de oren slaan. (Zachtjes, reguliere medewerkers kunnen er niet altijd goed tegen als je aan hun zelfbeeld komt. <grinnik>/<zucht!>)
9 mei 2011
Miriam: 'bijna-vriendin'
ML schreef het volgende:
Vrienden worden met patienten
En de volgende dag vond ik deze link...
Klik hier voor de volledige reactie.
Ik werk nu twee jaar als ervaringsdeskundige en ik ben tot de volgende oplossing gekomen: Ik zeg tegen cliënten dat ik een bijna-vriendin ben. Het kan nooit een volwaardige vriendschap worden, omdat ik me altijd verantwoordelijker zal voelen. Echte vriendschap is gelijkwaardig. We kunnen willen dat we gelijk zijn, maar we zijn hulpverleners geweest en dat raak je niet meer kwijt. Ik denk: je laat iemand ruiken aan vriendschap en dat is ook al heel wat. Zo is het voor mij.
12 mei 2011
ML: 'Jonge sla'
"Information Overload!" Grappig... Herkenbaar. Ik vind het heel goed dat je hem aankeek en bleef luisteren, dit is denk ik de beste manier, oordeelloze volledige aandacht zonder jezelf te verliezen. Het komt overeen met de presentiebenadering, waar ik graag een cursus van zou doen (kost 12.000 euro). Misschien hoef je present zijn niet eens te leren, trouwens. Hoe dan ook, in jouw verhaal zie je inderdaad dat het gaat om normale menselijke reacties, ook/juist met de zogeheten chronische populatie. Jammer dat dit keer op keer herhaald moet worden. Dat men de mens achter de patient niet meer ziet komt waarschijnlijk omdat men in maniertjes vervalt en de frisse blik vervaagt. Ik vrees dat de aangeleerde, medische blik er ook mee te maken heeft en misschien zelfs een bepaald mensbeeld of visie op de medemens. Het voorbeeld dat je geeft van de oud-gedienden vind ik een goede omdat het eens temeer benadrukt: blijf de blik van de leerling houden. Je weet nog steeds niks. Wij ook niet. Kennis = macht = verantwoordelijkheid & gevaar voor corruptie. NIet weten is het meest nabij. Het meest eerlijk ook. In een psychose denk je dat je alles weet, iedereen begrijpt en elke gebeurtenis kan verklaren. Het kan dan een verademing zijn te mogen zeggen ´Ik weet het niet´ en te voelen hoe dat is. Doodeng maar waar. Bijna altijd lees ik om die reden ook het dossier niet van iemand als ik deze voor het eerst spreek. Onbevooroordeeld en streng kijkend naar mezelf en mijn eigen trucjes & maniertjes probeer ik het gesprek in te gaan. Het is leuk om verrast te worden. Of ineens te zien waarom je van een patient houdt. En zo kom je weer bij vriendschap, of interesse, benieuwdheid, kortom je aandacht geven aan degene die tegenover je zit.
22 mei 2011
ML: 'Post-therapeutische vriendschapsrelatie'
22 mei 2011
De ervaringskundige als rolmodel

Een ervaringsdeskundige is een heel goed rolmodel voor mensen die hun eigen situatie als uitzichtloos zien. Mee eens? Maurice Levano vindt het woord ‘rolmodel’ te zwaar.

‘Persoonlijk zou ik niet opkijken tegen iemand die zichzelf als rolmodel presenteert. Het enige wat je als ervaringsdeskundige kunt doen is tonen dat het naar verloop van tijd goed kan komen. Je laat zien dat je niet een diagnose bent, maar hebt.’

Maurice besluit: ‘Mijns inziens gaat het vooral om relativering. De ervaringsdeskundige relativeert zowel zijn eigen klachten als die van de patiënt, door zich te profileren als een hulpverlener met makkes. Nadeel is wel dat voor een aanzienlijk deel van de patiëntenpopulatie de prognose minder rooskleurig is.’

Lees de reacties van onze geïnterviewden door te klikken op hun uitspraken.

Floris: 'Het kan ook mis gaan met de ervaringsdeskundige'
Als het goed gaat met de ervaringsdeskundige kan het voor cliënten wel een voorbeeld zijn: ‘hij of zij is ook psychotisch of depressief geweest, en is nu aan het werk.’ Dat kan hoop geven en wat dat betreft wel een soort rolmodel zijn. Maar het kan ook mis gaan met de ervaringsdeskundige, met mij ging het op een gegeven moment ook weer minder, en dan zien cliënten dat ook. Dat je ook gewoon maar een mens bent met je sterke en zwakke kanten. Wat mij betreft is een ervaringsdeskundige dus ook geen supercliënt.
29 augustus 2011

Lees het hele verhaal: "Ik kon het werk niet van me af zetten"

Reacties:
Rianne Maas: 'Ervaringsdeskundige heeft praktische kennis'
Als ervaringsdeskundige leef ik mee als rolmodel omdat je veel beter kan inleven in mensen met een psychiatrishe diagnose. Dit omdat je zelf ook ervaart hoe je je met je diagnose en je manier van doen in de maatschappij staat.
26 december 2011
Gerie: 'Rolmodelbouwer'
Ik vind rolmodel wel een interessant woord. een "model" is een vereenvoudigde weergave van de realiteit. Wat cliënten zien wanneer jij aan het werk bent is dat ook. Ze weten niet alles van jou als persoon, je situatie of waar je vandaan komt.
En "rol"? Mmmh, je zit in de rol van hulpgever i.p.v. -vrager. Althans, dat is wat zij zien. Dat is een andere rol dan ze gewend zijn te zien in hun directe omgeving.
Ik moet denken aan wat Woopie Goldberg eens vertelde. Toen ze jong was keek ze altijd de serie StarTrek. De oude met Kirk en Spock. De reden was niet de SF, maar dat er een zwarte vrouw als officier te zien was. Dit was de jaren zestig en het was voor haar ongelofelijk zoiets te zien.
Maar die actrice heeft de klus niet aangenomen omdat ze een rolmodel wilde zijn. Dat gebeurde later buiten haar controle of wil om. Zo is het ook met ervaringsdeskundigen. Of en wie jou als rolmodel zullen gaan zien bepaal je niet. (Misschien denken ze juist "zo moet het in ieder geval niet!!!" ;-)
Maar het gaf haar, Woopie, wel een nieuw beeld, dat ze uit eigen ervaring niet kende. En dat inspireerde haar.
Ik was op het bevrijdingsfestival in mijn woonplaats en die dag zat ik wel lekker in mijn vel. Ik kwam goed solide over in ieder geval. Twee vrienden hadden problemen. De ene zat in een echtscheiding verwikkeld, de ander was zijn baan kwijt.
Wat gebabbeld en wat bleek, nadat ik wat tips had gegeven over 'in een dip zitten', dat ze me een beetje als rolmodel zagen; Zware dips en vaker, en toch elke keer weer boven komen. En in de toekomst blijven vertrouwen. Onderwijl ben ik blijkbaar de lokale drs. Puttenkunde geworden en geef ik het beeld "Putten hebben een einde en dan komt de berg weer. Kijk maar."
Ik heb hier geen enkele invloed op gehad. Beide had ik vijf jaar niet gezien.
Dus of je een rolmodel bent of wordt, is niet aan jou. Ik denk dat als ik "rolmodel" als doel zou stellen, dat ik zou falen daarin.
Bedrijven kunnen dat wel in het begin stellen. Dat is in hun aard: "Welk toegevoegd nut heeft deze fte? Wat levert ons dat salaris op?" daar moet je je niet door laten meeslepen.
"Klapstoelcliënt" ligt dan ook op de loer.
Overigens heb ik ook negatieve reacties gekregen. Een cliënt (!) zei eens, in een bijeenkomst, over mij "Ja, maar hij is zelf cliënt. Moeten we daar op vertrouwen?! Straks zit-ie zelf in een crisis!" Ook cliënten hebben weleens rare kronkels.
Wat je schrijft "Je laat zien dat je niet een diagnose bent, maar hebt." Dat maakt al dat anderen zich zullen spiegelen daarin.
Om terug te komen op de mythen over ervaringsdeskindigheid. Een rolmodel ja, maar alleen als mogelijk resultaat. Het is niet a priori waar.
26 juni 2011
Hans B.: 'Mensen komen zelf naar mij toe'

Van de tientallen mensen die ik mijn jaren van herstel op persoonlijke basis heb mogen supporten heb ik er niet één zelf hoeven benaderen. Eenvoudigweg omdat ze op mij afstappen om te vragen of ik mijn kennis en ervaring met ze wil delen.

Ik zie dit trouwens niet als iets om over op te scheppen. Ik beschouw het zelfs als een hele eer dat iemand me zijn herstel, zijn diepste geheimen, zijn grootste angsten durft toe te vertrouwen. Ik neem mijn verantwoordelijkheid hierin dan ook uitermate serieus, maar dat ik door veel mensen binnen de meetings als rolmodel word gezien is hiermee, denk ik, voldoende geillustreerd.

18 oktober 2011
Om te reageren moet je ingelogd zijn

Wachtwoord vergeten? Klik hier.