Fouten maken moed

Remko van der Drift (49) is initiatiefnemer van zijn Instituut voor Faalkunde. Hij heeft een droom: Nederlanders faalkundig maken.

In de jaren negentig begon ik met improvisatietheater, een vorm van theater die ter plekke ontstaat, zonder ingestudeerde teksten. Het durven falen was daarin een belangrijk thema. Als je dat durft, dan durf je ook het podium. Later ben ik workshops voor bedrijven gaan ontwikkelen om mensen te trainen in het durven falen, waarin ik gebruik maakte van de principes uit improvisatietheater.

Fouten maken Moed

Principes die gelden voor improvisatietheater, gelden ook voor het dagelijkse leven. Je krijgt meer lef om te falen, leert meer in mogelijkheden denken en durft meer buiten je comfort zone te stappen. Daar ligt de groeikans. Ik heb daar zelf veel aan gehad en vind het daarom fijn om mensen daarmee te inspireren

Vijf jaar geleden heb ik daar een boek over geschreven: “Fouten maken Moet”. Later ontdekte ik dat ik een foute titel had gekozen voor dit boek, omdat de titel doet vermoeden dat je fouten móet maken. Dat is helemaal niet zo. Je hebt wel moed met een ‘d’ nodig om anders om te kunnen gaan met het falen. Je hebt moed of lef nodig om de fouten die je toch wel maakt in je leven te omarmen. Daarom schreef ik twee jaar geleden het boek: ‘Fouten maken Moed’.

Zelfcompassie

In onze Nederlandse cultuur is perfectie belangrijk. Wij houden ervan het goed te doen, het perfect te doen. Perfectie is mooi, maar te veel perfectie zorgt voor verkramping en dat gaat vaak ten koste van leren en van groei. In mijn nieuwste boek heb ik mijn methode “Faalkunde” genoemd. Dat geinspireerd op het Boeddhisme, waar het onder andere gaat over zelfcompassie.

Compassie wil zeggen dat je meeleeft met andere mensen als ze pijn hebben. Bij je kinderen of vrienden is compassie niet zo moeilijk. Het is veel moeilijker om dat op jezelf toe te passen. Als ik een fout maak die heftig is, dan ben ik meer geneigd om mezelf te straffen. Ik vind dan dat ik die fout niet had mogen maken en zie mezelf als een sukkel. Dan helpt het om jezelf dezelfde vriendelijkheid te geven die je normaal gesproken ook aan je familie en vrienden geeft.

Fouten zijn neutraal

Kun je een fout zien als een nieuwe werkelijkheid? En lukt het je om die nieuwe werkelijkheid te accepteren of ga je er tegen in de weerstand? Het gaat om de hele manier van kijken naar fouten. Niet elkaar afstraffen, maar je afvragen wat je daarmee kan. Een fout is eigenlijk een gebeurtenis die anders uitpakt dan je had verwacht. Dat is een mooie improvisatiehouding. Dat je minder leeft vanuit verwachtingen en accepteert zonder oordeel. Kijk gewoon wat er gebeurt en wat je ermee kan.

Vaak laat ik een filmpje van de jazz trompettist Miles Davis zien waarin hij aan het improviseren is met toetsenist Herbie Hancock. Op een gegeven moment speelt Herbie Hancock een foute akkoord. Miles Davis stopt even en speelt dan een noot die het foute akkoord weer goed maakt. Hij ziet het akkoord van Herbie niet als ‘fout’, maar als ‘iets dat gebeurt’.

Groei-mindset

Ik gebruik het onderzoek naar faalangst van de psycholoog Carol Dweck. Zij maakt onderscheid tussen een vaste mindset en een groei-mindset. Met een vaste mindset denk je dat je eigen ontwikkelbaarheid vast staat, dat je talenten en ontwikkelingen als het ware in beton gegoten zijn. Bijvoorbeeld dat je geboren bent met of zonder een talenknobbel. Met een vaste mindset kun je bang worden om dingen uit te proberen. Omdat je denkt dat mensen je dom vinden als het niet lukt.

Met de groei-mindset ga je ervan uit dat je talenten ontwikkelbaar zijn. Dat je door dingen uit te proberen kunt groeien. Zo wilde ik graag Spaans leren. Vanuit het idee dat dingen niet vast staan, maar kunnen groeien ben ik naar Valencia gegaan om een taalcursus te doen. Ik vond inderdaat dat de anderen in de klas veel beter waren in Spaans dan ik. Ik ging mezelf echter niet vergelijken met anderen, maar op mijn eigen vooruitgang.

Met de groei-mindset zeg je: “Hey, ik ben aan het leren” en daar hoort falen bij. Dus je kan het nóg niet, want je bent aan het leren. Dat geldt voor alles in het leven, dat je je constant kunt focussen op leren. Ook al ben je directeur, nog steeds kan je jezelf toestaan om te leren ein plaats van vasthouden aan het oude vertrouwde. Kijk vriendelijk naar je eigen fouten en wie weet krijg je er nog plezier in ook.

Instituut voor Faalkunde

tags: 

Lees de interviews:

tags: