‘Het begint met bewustwording’

Nanneke zag haar vader zijn hele leven worstelen met psychische problemen waarvoor hij geen hulp zocht. Zelf besloot ze de strijd wel aan te gaan. 

Ik werk bij uitgeverij Tobi Vroegh, die gespecialiseerd is in ervaringsverhalen van mensen met een psychische kwetsbaarheid. Bij deze verhalen merk ik dat het geluk of pech hebben is in het leven. Bijvoorbeeld mensen met zware depressies lukt het niet om zich beter te voelen ondanks medicijnen en therapie. Dan loop je tegen de grenzen van maakbaarheid aan. 

Spiegelen

Gelukkig heb ik geen kwetsbaarheid met betrekking tot een chemische onbalans in mijn hersenen, maar heb te maken gehad met zware omstandigheden. Dat leidde tot een depressie en dat ik het leven niet meer zag zitten. Ik had de keuze om een doek in de ring te gooien of een ander leven op te bouwen. Gesprekken en veranderingen in mijn levensstijl hebben mij geholpen. Ik neem meer rust als ik mezelf voorbij ren en sta bewust stil bij mijn emoties.  

Ik heb een enorme groei gemaakt. Ik ben zachter en milder naar mezelf toe geworden, meer compassie en minder perfectionistisch. Intensieve groepstherapie heeft mij hierbij geholpen. Dat was behoorlijk confronterend. Je krijgt te maken met mensen die spiegelen hoe je je gedraagt. Dus zij vertellen hoe jij overkomt op hen en dat is soms niet hetzelfde als hoe jij zelf denkt over te komen. Dat was soms lastig, maar wel leerzaam. 

Ik lokte het uit

Het delen van ervaringen relativeert. Hierdoor merkte ik hoe ik uit contact was met mezelf en spanning en angst niet opmerkte. Ik zat teveel in mijn hoofd waardoor ik voor anderen moeilijk te bereiken was. Ik werd me ervan bewust dat ik mensen aan het wegduwen was. Ik ben gepest maar ik creëerde dat soms zelf ook. Een verleden van huiselijk geweld kan zo vertrouwd aanvoelen dat je het onbewust opzoekt. Ik schrok daarvan toen ik me dat realiseerde. 

Een groepsgenoot in therapie leek op een pester. Dat liet ik doorschemeren, maar daardoor werd zij echter agressiever. Doordat ik me terugtrok en een houding had van 'jij bedreigt me', lokte ik juist pestgedrag uit. Ik ben beter gaan opletten of anderen echt bedreigend zijn, of dat ik aan het projecteren ben vanuit angst. Doordat te zorgen dat ik beter in mijn vel ging zitten, werd de neiging om pestgedrag uit te lokken minder.  

Knuppelen of knuffelen

Doordat ik hoorde wat mensen echt bedoelden en door therapeuten die zeiden: “Als je zo doet, roept het dat bij anderen op”, werd ik me meer bewust van mijn eigen gedrag. Laatst was er een situatie met een vrijwilliger. Die zei dat ik hem aan zijn moeder deed denken. Ik voelde een spanning in mijn lichaam. Het herinnerde me aan vroeger hoe mijn vader soms deed. Ik herkende dat waardoor ik niet reageerde alsof het mijn vader was, maar reageerde op wat er op dat moment gebeurde. Het gaat er om automatische reacties herkennen. 

Overlevingsstrategieën zijn vechten, vluchten of bevriezen. Bij mij zijn het vaak de laatste twee. Als je een depressie onderdrukt, krop je dingen op en dit kan uiteindelijk toch tot uiting komen. Ik ben me hier nu meer bewust van en zoek sneller hulp als het niet goed gaat. Ik probeer mezelf aan te leren dat het oké is om me even rot voelen in plaats van mezelf te knuppelen.

Ik ben gevoelig voor zaken als prestatiedruk, oordelen of mensen die naar je zitten te kijken. Ik zou dat het liefst uit de weg te gaan. Als het te spannend wordt, of te confronterend, kan ik bevriezen. Als dat gebeurt ga ik uit contact met mezelf en de ander. De uitdaging is om die dingen toch aan te gaan.  

Innerlijke littekens

Uiteindelijk heb ik wel het idee dat ik invloed kan uitoefenen op mijn psyche. Mijn vader was getraumatiseerd, maar wees hulp af. Ik heb hem tot zijn overlijden zien worstelen met wrok, haat en ontevredenheid. Veranderen is een levenslang proces. Dat doe je niet in een keer. Het is niet zo dat je problemen in één keer voorbij zijn als je in therapie gaat. Het is een bewustwordingsproces waarin je steeds meer inzicht krijgt in je gedrag en wat je nodig hebt om jezelf op het rechte pad te houden en alert te zijn op terugval.

Het is belangrijk om stil te staan bij hoe je omgaat met spanning en emoties. Als je er te weinig aandacht aan besteedt, bestaat het risico op terugval. Ik ren mezelf niet meer voorbij. Ik voel nu dat mijn lichaam dan strak wordt en mijn adem stokt. Nu kan ik een afspraak afzeggen en voor mezelf zorgen. En hier eerder met anderen over praten. Bewustwording is heel belangrijk. Door kleine stapjes uit te proberen wordt je bewust van hoe je lichaam voelt en wat je nodig hebt. Door bewustwording groei je. En hoe andere mensen op je reageren verandert dan vervolgens ook weer. 

Ik had een sterke wens om te veranderen. Dat is een stuk geluk hebben misschien. Ik had de bodem bereikt: of je geeft het op, of je gaat door. Maar weet ook dat andere mensen die keuze niet hebben, die keuze zie ik als geluk. Ook de kracht om te veranderen is misschien alleen maar geluk. Je hebt bepaalde mogelijkheden en beperkingen en in dat veld beweeg je je. Kwetsbaarheden zijn innerlijke littekens, dus of dat wegtrekt... Aan de ene kant zijn er dingen waar je mee moet leren dealen, maar je moet ook beseffen dat je invloed hebt.

 

 

tags: 

Lees de interviews:

tags: