• Over Ervaringswijzer
  • Steun ons!
  • Ben je al lid?
  • Contact
  • Hulplijn
  • Zoek op trefwoorden Hoe werkt het?
Sluit het formulier
Lucht je hart via chat

Zit je in de knoei, stoei je met een vraag, kom je er alleen niet helemaal uit? Lucht dan je hart bij de chathulp van het Cliënten Informatiepunt (Clip). De chathulp is een hulplijn speciaal voor jou. Je kunt er terecht voor allerlei zaken die met Geestelijke Gezondheidszorg te maken hebben. In een gesprek via chat kun je eenzame, verdrietige, vrolijke of onbekende gevoelens delen met een ervaringsdeskundige. Deze vrijwilligers hebben zelf ervaring als cliënt in de Geestelijke gezondheidszorg. Je kunt chatten op maandag- en dinsdagavond van 19.00 tot 22.00 via www.chathulpamsterdam.nl.

Clip is ook telefonisch of per mail te bereiken, zie www.clienteninformatiepunt.nl.

'We willen een muzikale broedplaats zijn'

Hannie richtte samen met haar man stichting Ei-werk op, een muziekbroedplaats voor mensen met een psychische en maatschappelijke kwetsbaarheid. Het ‘Ei’ sluit precies aan bij Hannie’s drijfveer. ‘Ik wil mensen met een arbeidshandicap een plek bieden.’

Onze zoon Jop kreeg tijdens zijn studie kunstmatige intelligentie zijn eerste psychose. Door een opname kwamen al zijn activiteiten stil te liggen. Daarom wilde ik iets samen met hem doen. Hij is goed in programmeren, en zo is de website Hardzaak ontstaan, voor moeders en vaders van ‘kanjers met een kwetsbaarheid’. Sindsdien heb ik mij telkens sterk gemaakt om het familie- of naastbetrokkenen perspectief onder de aandacht te brengen. Ik ben in de familieraad van Mentrum gegaan en actief geworden voor Ypsilon (vereniging van familie en naasten van mensen met een verhoogde kwetsbaarheid voor psychose). Via de adolescentenkliniek van het AMC waar mijn zoon terecht kwam, kregen mijn man en ik een verzoek. Wij hadden allebei een reguliere baan, hij in de sociale woningbouwsector en ik als directeur van een basisschool. Of wij daar leer-werkplekken zouden kunnen organiseren voor mensen die een eerste psychose hebben gehad. Zo ontstond bij mij het bewustzijn dat mensen met een arbeidshandicap een plek verdienen in een veilige omgeving. Op de school waar ik werkte, was dit nog niet zo eenvoudig te realiseren. Het idee om zelf zo’n plek te creëren werd toen geboren.

Het gebeurde gewoon
Het is niet zo dat mijn man en ik daar van tevoren een doordacht plan voor hadden. Het gebeurde gewoon. Mijn partner houdt van klussen en wilde iets om handen hebben voor na zijn pensioen. Hij vond  een oud bedrijfspand achter de Bijlmerbajes. Jop zou daar een plek kunnen vinden voor zijn muziek en ook onze andere zoon zou ruimte hebben voor een muziekstudio. Hij vertimmerde het eigenhandig met familie en vrienden. In 2007 was het af; met twee studio’s , een prachtige zaal en een kantoor... Maar er gebeurde niks. Mijn man was nog niet met pensioen en had een fulltime baan. Onze oudste zoon Jop wilde, toen vanwege zijn wanen,  niks met het pand te maken hebben en onze jongste zoon was er nog niet aan toe.
Een mooi pand vol mogelijkheden stond leeg te wezen.

In een opwelling belde ik de band de Electric Space Cowboys. Onder leiding van psychiater Jules Thielens trokken zij door het land met een rocktherapietour en gaven ze popworkshops aan cliënten in de GGz-instelling Dijk en Duin. Dit concept bleek te werken. Mensen hebben misschien wel een handicap, maar als ze muziek staan te maken is dat weg. Ik vroeg of de Space Cowboys ook zoiets in Amsterdam wilden organiseren?

Honderd euro teruggeven
Ze wilden! Maar de uitvoerende organisatie Roads ging failliet, dus moest ik het zelf organiseren. Ik heb gebruik gemaakt van mijn netwerk door alle Ypsilonouders en Anoikisleden in de regio Amsterdam aan te schrijven. Ik vermeldde er bij dat het heel duur was: 350 euro voor tien workshops plus een slotoptreden. We hadden namelijk nog geen enkele financiering. En wat gebeurt er: zeven mensen schreven zich in, zodat we konden starten.

In de tussentijd probeerde ik alsnog geld te werven. We hebben een bestuur gemaakt, want als je fondsen gaat werven of subsidies aanvragen, heb je een stichting nodig.  We schreven fondsen aan en ik maakte een lijst van instanties om langs te gaan – bij Jan en alleman heb ik aangeklopt. Van Ypsilon heb ik als eerste geld gekregen. Via een contact bij HVO-Querido, een instelling voor mensen met psychiatrische of maatschappelijke problematiek,  leerde ik over het  onderaannemerschap, waardoor we voor cliënten met een CIZ indicatie dagbestedingsgeld konden krijgen. Ook bij Mentrum kende ik de juiste persoon die over activiteiten ging. Er bleek een potje voor activiteiten te zijn, zodat ik voor de deelnemers vanuit Mentrum geld kon krijgen. Uiteindelijk kon ik honderd euro teruggeven aan de deelnemers. Sommigen zeiden ‘hou het maar voor de betaling van het volgende blok, want ik wil door!’ De tweede workshop had al tien deelnemers. Zo is het doorgegaan en niet meer gestopt.

Iedereen is muzikaal
Stichting Ei-werk was dus een feit geworden. De naam Ei is een link naar de muzikale ‘broedplaats’ die we willen zijn, een plek voor ontwikkeling en groei. Het loopt goed, want er zijn veel mensen die van muziek houden. Iedereen is muzikaal. Daarbij hebben we een huiskamersfeer. Het voelt direct fijn als je binnenstapt. Zelfs mensen die angstig zijn, zijn snel gewend. Verder worden mensen die binnen komen echt ontvangen: gastvrij, met koffie en een praatje. De deur van het kantoor staat altijd open en iedereen mag binnenkomen. Deelnemers gaan altijd voor.

We streven ernaar om het aanbod op maat te koppelen aan wensen van deelnemers. Mensen komen met nieuwe vragen, waardoor we meer cliëntgestuurd gingen werken. Zij vroegen bijvoorbeeld: ‘Ik zou zo graag een jazz-groepje willen’, of ‘Geeft u geen percussie?’ Als er genoeg mensen voor zijn en we kunnen er financiën voor vinden, dan gaan we het proberen.
Veel mensen blijven hier komen,  er is een groep die doorgaat van het ene blok naar het andere. We hebben wel wat reclame gemaakt, maar niet veel. De Omslag, een organisatie op het gebied van activering en beleid, heeft aandacht aan ons besteed. Er zijn wat positieve artikelen over ons geschreven en ik ben een paar keer op de lokale radio geweest. Meer is niet nodig, want een te grote aanloop konden we tot voor kort niet verwerken. Op dit moment komen er 45 mensen in de week.

Gat in de markt
Met 45 mensen in de week zonder veel reclame en vrij weinig mensen die afhaken, denk ik: dit is een gat in de markt. Dit moet gewoon doorgaan. Dit werkt als muziektherapie, komen mensen bij ons gewoon om muziek te maken, zonder hulpverleners. We hebben er bewust voor gekozen om zelf geen zorginstelling met een AWBZ keurmerk zijn, maar met onze voeten in de maatschappij te blijven staan. Mensen komen hier als muzikant, klaar – de diagnose is onbelangrijk.  Daarom verwachten wij ook iets van mensen, wat in instellingen vaak niet meer het geval is. Als je mensen aanspreekt op hun gezonde kant, dan zijn ze ook gezond. We krijgen hier mensen die zijn opgenomen in klinieken voor intensieve behandeling of beschermd wonen. In de twee uur dat ze hier zijn, komen ze muziek maken en is er  niks aan de hand.  We zien hier wonderbaarlijke dingen gebeuren. Ik moet er wel bij zeggen dat wij goede leraren hebben.

Moederding
Dit was ooit mijn wens, om mensen een plek te geven. Mijn grootste passie is om mensen hier te houden, om ze over die drempel te krijgen. Dat we hen laten merken dat ze hier horen en dat we ze missen als ze niet komen. De beloning is als het lukt. Dat ze blijven komen. Als moeder, en dat geldt ook voor andere moeders die ik via lotgenotencontact ken, vind ik het belangrijk om te weten dat ons kind op een veilige plek is. En ook blijft komen. Want het is akelig om er achter te komen dat je kind ergens al vier weken niet geweest is, en niemand weet waar hij is.

Dus wat ik vanaf het begin gedaan heb: als iemand niet komt, bel ik. Ik sta buiten bij de deur te kijken of ze komen! Als ze niet reageren, dan bel ik de volgende dag weer. En ik ga net zo lang door tot ik weet waar iemand is. Dat doe ik bij alle deelnemers. Behalve dat ik niet anders zou kunnen als moeder, heeft het ook een positief effect gehad. Sommige mensen leren om zelf af te bellen, dat is ook belangrijk voor de groep. Mensen met wie het niet zo goed gaat, kan ik soms over een drempel heen helpen. ‘Ok, dan kom ik wel.’

En als het echt niet goed met iemand gaat, dan bel ik naar hulpverleners of naastbetrokkenen. ‘Wil je even gaan kijken waar iemand is, want ik maak me ongerust’. Dat is een moederding. Moeders vinden het fijn om te weten: ‘als het niet goed gaat met mijn kind, dan signaleren ze dat’. Mijn droom is dat de hele hulpverlening en alle activiteitencentra zo gaan werken.

Opleiding op de werkplek
Een droom die ik nog verder wil uitwerken, is het ontwikkelen van een opleiding voor ervaringsdeskundige muziekleraren. Het verbaast mij dat ervaringsdeskundigen alleen maar in de hulpverlening terecht komen. Waarom kunnen mensen niet kunstenaar, producer of schrijver worden? Bij ons komen muzikanten die conservatorium gedaan hebben en dat door omstandigheden niet af hebben kunnen maken. Ik zou hen volledig willen betalen, in plaats van een vrijwilligersvergoeding. Je moet dan wel een diploma of certificaat hebben dat je een opleiding tot leraar hebt gevolgd, zodat er geen valse concurrentie is.
Een volgende stap zou daarom zijn om ervaringsdeskundigen deze mogelijkheid te bieden om certificaten te halen.  Een van onze oud-ervaringsdeskundige leraren  is met zo’n experiment bezig. Hij is een verbinding aangegaan met een Hogeschool in Utrecht, waar hij op grond van stages certificaten krijgt voor de onderdelen die hij goed afsluit. Het lukt hem niet om de opleiding ‘muziektherapie in de praktijk’ op de school zelf te volgen, maar hij kan wel werken. Mensen van de opleiding komen daarom op de werkplek zelf kijken. In feite moet de opleiding zich aanpassen aan de klant.

Gebruik muizentrapjes
Om een wens realiteit te laten worden, gebruik ik zelf de muizentrapjes als techniek. Dat heb ik geleerd in een managementcursus. Je hebt een doel dat je wilt bereiken, en je bepaalt de muizenstappen die nodig zijn om daar te komen. Je kunt heel klein beginnen en dan steeds een stapje verder. Ik heb dit bijvoorbeeld toegepast bij het leren spreken voor een groot publiek.

Deze tactiek zou je ook kunnen toepassen op het gecertificeerd krijgen van leren in de praktijk. Daarvoor kun je voor mijn part met een persoon beginnen, en als het lukt dat vastleggen als voorbeeld, en daarmee gaan proberen of je een ander kunt vinden die dat ook wil proberen. En dan kijken of die olievlek langzaam kan uitbreiden.

Een voorbeeld is de jongen die de opleiding ‘muziektherapie in de praktijk’ doet. Zijn droom was eigenlijk het conservatorium. Mijn doel zou nu zijn om dit goede voorbeeld van de Hogeschool van Utrecht vast te leggen op papier. Vervolgens zou ik samen met hem naar een conservatorium  stappen. Dat lijkt heel ver weg. Maar je gaat gewoon een betrokken  methodiekleraar zoeken, of de directeur. En dan zeg je: ‘Kijk eens wat leuk, dit is gebeurd. Zouden jullie dit met één persoon willen uitproberen?’ Eentje, meer niet. En als je er een hebt, worden het er twee. En dan kun je ook naar andere opleidingen gaan. Zo kunnen mensen die muziekleraar willen worden en ervaringsdeskundig zijn, toch die leraar worden en een certificaat halen.

Je talenten aanspreken

Ik laat dit niet los, vanwege het onrecht in het feit dat er  zoveel mensen zijn met kwaliteiten die nergens terecht kunnen. Doordat ze een bepaalde kwetsbaarheid hebben of niet in die harde buitenwereld kunnen werken. Het is ook een moederding. Je ziet op een gegeven moment je kind met heel veel talent, die een universitaire opleiding kunstmatige intelligentie volgde en van alles zou gaan doen, in een gat vallen. En vervolgens in een spiraal naar beneden terecht komen, terwijl er nog heel veel in zit en hij nog heel veel kan.

Door mijn digitale lotgenotencontact, weet ik dat veel ouders dit belangrijk vinden. Dat er plekken blijven waar hun kinderen  serieus genomen worden. Waar je wordt aangesproken op je talenten en wat je kunt, ipv pappen en nathouden. Want als je last krijgt van psychoses en je hebt universiteit gevolgd, kun je bij punniken terecht. Dan kun je wel denken ‘laat maar’, maar er zit nog heel veel in en dat kan eruit. Moeders willen dit, dat eruit wordt gehaald wat in hun kind zit zonder te hoeven stressen.

Ruimte voor nieuwe dromen
We gaan nu met stichting Ei-werk een nieuwe fase in. Ik raakte op een gegeven moment bijna overspannen omdat het teveel werd voor een persoon. Trajectbegeleiders en stagiaires kwamen langs, facturen moesten de deur uit, CIZ indicaties uitgezocht, de website bijgehouden… Van alles bleef liggen. Toen hebben we een tweede coördinator aangesteld. Ik moet dus dingen overgeven, dat is niet zo eenvoudig. Als anderen werkzaamheden  overnemen, blijven ze de ‘moeder-dingen’ die ik zo belangrijk vind, dan ook doen? Inmiddels is dat gelukt en heb ik collega’s die dat ook belangrijk vinden.

Nu komt er ruimte voor nieuwe dromen. Tegelijkertijd komt er ruimte voor de mensen die mij opvolgen om hun dromen te verder uit te werken, omdat ik het meer los laat. Daarbij hebben ze het geluk dat het gebouw er al is. Voor veel dromen die je wilt uitvoeren is het hebben van een plek essentieel. Ik hoop dat ook de deelnemers die hier komen hun droompje hebben en dat proberen te verwezenlijken. Dat Ei-werk een plek is om kleine uitdagingen aan te gaan.


Ervaringen van een deelnemer aan de popworkshops


Elise is zo'n veertig jaar verslaafd geweest, maar maakte zes jaar geleden een ommekeer. Toen leerde zij ook het Eicomplex kennen en ging haar wens om gitaar te leren spelen in vervulling.

Bij het IJsbaanpad op de Participatiemarkt zag ik een aankondiging van het Eicomplex. Ik was daar voor een conferentie over werk zoeken/werk vinden van de sociale dienst. Ik zing heel graag en wilde ook graag gitaar leren spelen. Ik houd al mijn hele leven van muziek en gitaar spelen was een onvervulde wens.

Zingen in de Popworkshop en zanggroep
Ik kwam daar binnen en het voelde meteen goed. Hannie & Maarten hebben veel vertrouwen in de mensen. Ik voelde me heel welkom. Ik merk dat muziek voor mij heel belangrijk is, naast de kerk.
Ondanks mijn orthodoxe Joodse achtergrond is godsdienst voor mij een houvast. Mijn verleden is niet alledaags, maar ik heb nu een jaar lang les gehad en kan gitaar spelen. Ik zing bij een groepje en dat gaat heel leuk. We zingen Black magic woman, Aint no sunshine en dat soort liedjes. Ik sta daar heel ontspannen te zingen, want ik zing in de kerk ook als voorzanger. In de popworkshop, elke woensdagmiddag, zijn er telkens dezelfde gitaristen, een pianist en een begeleider van Ei-werk.

CIZ-indicatie regelen
Ik heb mijn CIZ-indicatie rond. Hannie hielp me daarbij. Dan wordt er ook betaald aan Ei-werk. Dat is wel belangrijk, anders redden ze het daar niet. Ik heb sinds twee jaar een uitkering, de vijftien jaar er voor heb ik zelf in mijn onderhoud voorzien - zullen we maar zeggen. Ik ben geen dief. Gelukkig kan ik wel doorgaan met bijvoorbeeld gitaarles, want ik wil dolgraag doorgaan met muziek maken.  (zie www.ei-werk.nl voor het hele interview met Elise en andere impressies over Ei-werk)

Hannie